بازار ارز طی روزهای اخیر با جهش و عقبنشینیهای پیدرپی روبهرو شده است؛ نوسانهایی که پس از دورهای از رکود معاملاتی، این بازار را دوباره در مرکز توجه فعالان اقتصادی قرار داده است. بررسیها نشان میدهد کاهش عرضه ارز و افزایش تقاضای احتیاطی، مهمترین عوامل شکلدهنده شرایط کنونی هستند.
به گزارش ذرهبین بورس، بازار ارز در هفته گذشته نوسانهای قابلتوجهی را تجربه کرد. نرخ ارز که پیشتر از سطح ۱۵۰ هزار تومان با جهشی بیش از ۲۰ درصد همراه شده بود، پس از چند روز بخشی از این رشد را تعدیل کرد اما همچنان در سطوح بالاتری نسبت به دوره قبل قرار دارد. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که بازار ارز پیش از این بهدلیل وضعیت جنگی و محدودیت فعالیتهای اقتصادی، عملاً در وضعیت رکودی قرار داشت و تنها معاملات محدود و کمحجمی در آن انجام میشد. با افزایش تدریجی حجم دادوستدها، روند قیمتها نیز دوباره صعودی شد. بررسی عوامل اثرگذار نشان میدهد مجموعهای از متغیرهای اقتصادی در سمت عرضه و تقاضا نقش تعیینکنندهای در شکلگیری وضعیت اخیر داشتهاند. در سمت عرضه ارز، اختلال در صادرات نفت و کاهش امکان فروش محصولات پتروشیمی و فولادی پس از حملات انجامشده، موجب محدود شدن ورودی ارز شده است. علاوه بر این، مشکلات ارتباطی و اختلال در اینترنت، روند تجارت خارجی و ثبت سفارشها را برای بسیاری از شرکتها دشوار کرد و جریان ورود ارز از صادرات غیرنفتی را تحت تأثیر قرار داد. در سمت تقاضا نیز نشانههایی از افزایش فشار دیده میشود. تورم نقطهای بالای ۷۰ درصد که بهعنوان نشانهای از رشد نقدینگی تلقی میشود، انگیزه نگهداری داراییهای جایگزین از جمله ارز را تقویت کرده است. افزایش نقدینگی و نگرانی نسبت به کاهش ارزش پول، تقاضای احتیاطی برای ارز را بالا برده و به شکلگیری انتظارات افزایشی کمک کرده است. کارشناسان معتقدند ترکیب کاهش عرضه و افزایش تقاضا موجب شده بازار ارز در روزهای اخیر با دامنه نوسان بیشتری مواجه شود. در چنین وضعیتی، هرگونه تغییر در حجم ورودی ارز یا تعدیل انتظارات تورمی میتواند مسیر بازار را دگرگون کند. به گفته تحلیلگران، در صورت دستیابی به توافقی که امکان افزایش صادرات نفتی و غیرنفتی و کاهش ریسکهای سیاسی را فراهم کند، فشار بر بازار میتواند کاهش یابد. افزایش درآمدهای ارزی و شکلگیری ثبات در انتظارات اقتصادی، از عواملی است که میتواند به ثبات بیشتر در بازار ارز منجر شود و مسیر نوسانهای فعلی را تغییر دهد.