به گزارش ذرهبین بورس، بازار سرمایه ایران این روزها شاهد یکی از مهمترین جابهجاییهای دارایی در گروه پتروشیمی است. بر اساس اطلاعات بهدستآمده، زیرمجموعههای هلدینگ غدیر و پارسان یعنی سه نماد اورهساز شپدیس، شیراز و کرماشا، سهام خود در هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس (فارس) را به مجموعه اهداف واگذار میکنند و در ازای آن، خریدار بلوک تابان از اهداف میشوند. آنچه این معامله را برای فعالان بازار سرمایه حائز اهمیت میکند، نه فقط جابهجایی مالکیت، بلکه شناسایی سود سرمایهگذاری قابلتوجهی است که هر یک از این سه شرکت در صورتهای مالی خود ثبت خواهند کرد. اعداد منتشرشده از بهای تمامشده و ارزش روز این بلوکها، تصویری روشن از عمق این معامله ترسیم میکند: شپدیس با سود قابل شناسایی ۳۵ همت، شیراز با ۱۸.۳ همت و کرماشا با ۶.۶ همت. مجموع این سه رقم به حدود ۶۰ همت میرسد؛ عددی که میتواند ساختار سودآوری این شرکتها را در سال مالی جاری بهطور محسوسی متحول کند.
شپدیس؛ بزرگترین برنده معامله با ۳۵ همت سود
در میان سه اورهساز، پتروشیمی پردیس (شپدیس) بیشترین سهم را از این معامله دارد. بهای تمامشده سهام فارس برای شپدیس ۳۳.۶ همت برآورد شده، در حالی که ارزش روز این بلوک ۶۸.۸ همت است. فاصله میان این دو رقم، سود قابل شناسایی ۳۵ همتی را برای شپدیس رقم میزند. برای درک مقیاس این عدد، کافی است بدانیم که سود خالص برآوردی شپدیس برای کل سال مالی ۱۴۰۵ حدود ۷۰ همت اعلام شده است. به عبارت دیگر، سود ناشی از این واگذاری بهتنهایی معادل نیمی از سود عملیاتی پیشبینیشده این شرکت است. مدیرعامل پتروشیمی پردیس پیشتر این معامله را «اقدامی راهبردی» خوانده و تأکید کرده بود که تبدیل مطالبات ریالی به سهام سودده فارس، داراییهای شرکت را از مطالباتی که ارزش خود را از دست میداد، به سهامی با قابلیت نقدشوندگی و سودآوری بالا تبدیل کرده است.
شیراز؛ ۱۸.۳ همت سود از دل یک بلوک ۳۵.۸ همتی
پتروشیمی شیراز دومین بازیگر بزرگ این معامله است. بهای تمامشده بلوک فارس برای شیراز ۱۷.۵ همت و ارزش روز آن ۳۵.۸ همت اعلام شده که سود قابل شناسایی ۱۸.۳ همتی را برای این شرکت به همراه دارد. این عدد در مقایسه با سود خالص پیشبینیشده شیراز برای سال ۱۴۰۵ (حدود ۲۲ همت)، وزنی نزدیک به ۸۰ درصد دارد و نشان میدهد که واگذاری بلوک فارس میتواند بهتنهایی بخش عمدهای از سودآوری سالانه این شرکت را تأمین کند. شیراز در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ نیز عملکرد درخشانی ثبت کرده و سود خالص ۷.۰۸ همتی را با رشد ۷۵ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل محقق کرده بود.
کرماشا؛ ۶.۶ همت سود با نسبت بازدهی بالاتر
صنایع پتروشیمی کرمانشاه (کرماشا) اگرچه در مقایسه با شپدیس و شیراز رقم کمتری از سود را شناسایی میکند، اما نسبت سود به بهای تمامشده در آن بهطور قابلتوجهی بالاتر است. بهای تمامشده بلوک فارس برای کرماشا ۶.۳ همت و ارزش روز آن ۱۲.۹ همت است که سود قابل شناسایی ۶.۶ همتی را رقم میزند. این بدان معناست که کرماشا تقریباً کل ارزش اولیه سرمایهگذاری خود را بهعنوان سود شناسایی میکند؛ نسبتی که در میان سه شرکت بینظیر است.
معامله تابان و ابهامات ارزشگذاری
برای درک کامل این معامله، باید به سمت دیگر آن نیز نگاه کرد: بلوک تابان. بر اساس گزارشها، نرخ جابهجایی بلوک تابان حوالی ۳۰۰۰ تا ۳,۱۰۰ تومان است و دلیل توجه به تابان، فارس، پارسان و وغدیر نیز همین مسئله است. با این حال، ابهاماتی در خصوص ارزشگذاری این معامله وجود دارد؛ ارزش بازار فارس در زمان انتشار گزارشها حدود ۱,۵۶۰ همت برآورد شده و ارزش روز بلوک ۳.۷۱ درصدی فارس حدود ۵۸ همت بوده است، در حالی که ادعایی درباره ارزش ۱۲۰ همتی برای این جابهجایی مطرح شده است. با این حال، آنچه برای سهامداران اهمیت دارد، سود قابل شناسایی بر اساس بهای تمامشده تاریخی و ارزش روز است.
زنجیره سود در هلدینگهای مادر (پارسان و وغدیر)
معامله بلوک فارس، فراتر از سه اورهساز، بر هلدینگهای مادر آنها یعنی پارسان و غدیر نیز اثر میگذارد. پارسان بهعنوان سهامدار عمده شپدیس، کرماشا و شیراز، و وغدیر بهعنوان سهامدار عمده پارسان، از این سود بهرهمند خواهند شد. کارشناسان تأکید میکنند که جابهجایی بلوکها در زیرمجموعههای اهداف و غدیر، همراه با اصلاح نرخ اوره در بورس کالا و رشد دلار توافقی، میتواند گروه پتروشیمی را به لیدر بازار تبدیل کند؛ هرچند که در تحلیل بنیادی باید میان سود «شناساییشده» غیرعملیاتی و سود «عملیاتی و پایدار» تفکیک قائل شد.
اوره، زنجیره ارزش و راهبرد امنیت غذایی
پرونده واگذاری بلوک فارس به اورهسازها، فراتر از یک معامله بورسی، حاوی پیامی راهبردی برای اقتصاد ایران است. شپدیس، شیراز و کرماشا بهعنوان سه تولیدکننده بزرگ اوره، با این معامله نهتنها داراییهای خود را از مطالبات ریالی بیبازده به سهامی مولد تبدیل میکنند، بلکه موقعیت مالی خود را برای سرمایهگذاری در توسعه ظرفیت تولید و حفظ امنیت غذایی کشور تقویت میکنند؛ به شرط آنکه این سودها در مسیر توسعه زنجیره ارزش هزینه شود نه تقسیم نقدی صرف.