متین لطفی، کارشناس بازار سرمایه و مدیر صندوق پتروداریوش، در تشریح جزئیات واگذاری بلوک سهام هلدینگ خلیج فارس و آثار آن بر شرکتهای پتروشیمی اظهار کرد: ماجرای واگذاری این بلوک به اسفند ۱۴۰۳ بازمیگردد؛ زمانی که دولت در پی مطالبات قابل توجه ۴ شرکت پتروشیمی پردیس، شیراز، کرمانشاه و خراسان از محل فروش محصولات به جهاد کشاورزی، ۴ درصد از سهام هلدینگ خلیج فارس را به این شرکتها واگذار کرد.
وی افزود: این واگذاری به ارزش حدود ۶۲ هزار میلیارد تومان و با قیمتی بالاتر از قیمت پایانی سهام در آن مقطع انجام شد. در واقع، اعمال پریمیوم روی قیمت بلوک واگذارشده، موجب تحمیل فشار مالی و خروج بخشی از نقدینگی شرکتهای پتروشیمی شد؛ چراکه خرید این سهام بهصورت اقساطی انجام گرفت و منابع مالی قابل توجهی را درگیر کرد.
سود بیش از ۶۰ همتی در انتظار ۳ پتروشیمی
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به معامله جدید بلوک سهام هلدینگ خلیج فارس گفت: پس از گذشت حدود ۲۰ ماه، قرار است ۳ شرکت پتروشیمی پردیس، شیراز و کرمانشاه که زیرمجموعه هلدینگ نفت و گاز پارسیان هستند، در مجموع ۳.۷ درصد از سهام هلدینگ خلیج فارس را مجدداً به سرمایهگذاری اهداف واگذار کنند. سهم ۰.۳ درصدی باقیمانده از بلوک ۴ درصدی نیز متعلق به پتروشیمی خراسان است.
لطفی ادامه داد: در ازای این واگذاری، سرمایهگذاری اهداف بخشی از سهام هلدینگ تابان را به این ۳ پتروشیمی منتقل میکند که میزان آن حدود ۱۳.۵ درصد برآورد میشود.
وی با اشاره به آثار مالی این معامله بر صورتهای مالی شرکتهای واگذارکننده تصریح کرد: بر اساس محاسبات انجامشده، مجموع سود بالقوه این معامله برای ۳ پتروشیمی بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان خواهد بود.
به گفته لطفی، سهم هر یک از شرکتها از سود شناساییشده به شرح زیر است:
-
پتروشیمی پردیس: حدود ۳۵ هزار میلیارد تومان
-
پتروشیمی شیراز: حدود ۱۸ هزار میلیارد تومان
-
پتروشیمی کرمانشاه: حدود ۶.۶ هزار میلیارد تومان
وی تأکید کرد: اگرچه این معامله اثر قابل توجهی بر سودآوری و صورتهای مالی شرکتهای مذکور خواهد داشت، اما باید توجه داشت که این سود از جنس سودهای تکرارشونده عملیاتی نیست و نباید آن را با جریان نقدی قابل استفاده شرکتها یکسان در نظر گرفت.
مدیر صندوق پتروداریوش افزود: از منظر نقدینگی، انتظار نمیرود این واگذاری اتفاق قابل توجهی برای شرکتهای پتروشیمی ایجاد کند؛ چراکه در مقابل سهام هلدینگ خلیج فارس، سهام هلدینگ تابان دریافت میکنند و این جابهجایی دارایی لزوماً به معنای ورود وجه نقد به شرکتها نیست.
تثبیت جایگاه اهداف در ترکیب مدیریتی هلدینگ خلیج فارس
لطفی در ادامه به تغییرات ساختار مالکیت و حاکمیت شرکتی هلدینگ خلیج فارس پرداخت و گفت: پیش از تغییرات مالکیتی اخیر، ترکیب کرسیهای هیئتمدیره این هلدینگ به شکلی بود که ۲ کرسی در اختیار سهام عدالت، ۲ کرسی متعلق به سرمایهگذاری اهداف و یک کرسی نیز در اختیار تاپیکو قرار داشت.
وی ادامه داد: این ترکیب باعث شده بود ساختار مدیریتی هلدینگ خلیج فارس از تعدد سهامداران عمده برخوردار باشد و کنترل یکپارچهای بر مجموعه وجود نداشته باشد.
مدیر صندوق پتروداریوش خاطرنشان کرد: در شهریور ۱۴۰۵، سرمایهگذاری اهداف با خرید بخشی از سهام، جایگاه خود را در ترکیب مدیریتی هلدینگ تقویت کرد و تعداد کرسیهای این مجموعه در هیئتمدیره افزایش یافت. اکنون واگذاری بلوک جدید میتواند این جایگاه را تثبیت کند و سهم اهداف را در ترکیب مدیریتی هلدینگ به حدود ۳۶ درصد برساند.
احتمال افزایش تقسیم سود زیرمجموعههای خلیج فارس
لطفی با اشاره به جایگاه سرمایهگذاری اهداف بهعنوان زیرمجموعه صندوق بازنشستگی وزارت نفت اظهار کرد: این مجموعه مانند سایر صندوقهای بازنشستگی به جریان نقدی پایدار نیاز دارد تا بتواند تعهدات جاری و بلندمدت خود را انجام دهد.
وی افزود: به همین دلیل، احتمال دارد پس از تثبیت کنترل اهداف بر هلدینگ خلیج فارس، بازنگری جدی در برخی طرحهای توسعه، سرمایهگذاریهای کمبازده و پروژههایی که توجیه اقتصادی کافی ندارند، در دستور کار قرار گیرد.
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: یکی از پیامدهای احتمالی این تغییرات، افزایش تقسیم سود شرکتهای زیرمجموعه هلدینگ خلیج فارس خواهد بود. به تبع آن، خود هلدینگ خلیج فارس نیز ممکن است سیاست تقسیم سود بالاتری را دنبال کند؛ هرچند این موضوع در حال حاضر قطعی نیست.
تغییر سهامدار عمده، مشکل تأمین گاز پتروشیمیها را حل نمیکند
لطفی در بخش دیگری از صحبتهای خود درباره احتمال بهبود شرایط تأمین خوراک پتروشیمیها پس از تغییر ساختار مالکیتی هلدینگ خلیج فارس گفت: نمیتوان انتظار تغییر قابل توجهی در این حوزه داشت؛ زیرا تعیین و مدیریت تخصیص گاز طبیعی در اختیار شبکه گاز کشور و شرکت ملی گاز ایران است و این موضوع تابع سیاستهای وزارت نفت، محدودیتهای فصلی و مقررات مربوط به نرخ خوراک خواهد بود.
وی تأکید کرد: بنابراین، صرف افزایش کنترل سرمایهگذاری اهداف بر هلدینگ خلیج فارس نمیتواند بهتنهایی موجب بهبود تأمین گاز یا تغییر نرخ خوراک شرکتهای پتروشیمی شود. بر همین اساس، انتظار افزایش ظرفیت تولید از این محل نیز چندان واقعبینانه نیست.
آثار احتمالی بر شرکتهای یوتیلیتی
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به فعالیت شرکتهای مبین انرژی خلیج فارس و فجر انرژی خلیج فارس در حوزه یوتیلیتی و خدمات جانبی گفت: هلدینگ خلیج فارس از طریق این ۲ شرکت در حوزه تأمین خدمات جانبی فعالیت دارد و تغییرات مدیریتی میتواند آثار غیرمستقیمی بر برخی شرکتهای پتروشیمی داشته باشد.
وی افزود: با این حال، نرخ خدمات جانبی از جمله موضوعاتی است که تحت تأثیر سازوکارهای تعیین قیمت و تصمیمات شورای رقابت قرار دارد. بنابراین، نمیتوان انتظار تغییرات قیمتی گستردهای را صرفاً به دلیل تغییر ترکیب سهامداری هلدینگ خلیج فارس داشت.
متین لطفی در عین حال احتمال داد برخی از چالشهای گذشته در تعامل میان شرکتهای یوتیلیتی و مصرفکنندگان خدمات، بهویژه در ارتباط با پتروشیمی پردیس، تا حدودی کاهش پیدا کند.
سهامداران پتروشیمیها منتظر ورود نقدینگی نباشند
این کارشناس بازار سرمایه در جمعبندی آثار معامله برای سهامداران خرد گفت: مهمترین نکته این است که سود شناساییشده از محل واگذاری بلوک سهام هلدینگ خلیج فارس، لزوماً سود قابل تقسیم نخواهد بود و جریان نقدی مستقیمی نیز وارد شرکتهای واگذارکننده نمیکند.
وی ادامه داد: در مجموع، با انتقال بلوک سهام هلدینگ خلیج فارس به سرمایهگذاری اهداف، ساختار حاکمیت شرکتی این مجموعه از وضعیت چندقطبی و بعضاً ناهماهنگ فاصله میگیرد و کنترل مؤثر اهداف بر هلدینگ تثبیت میشود.
مدیر صندوق پتروداریوش خاطرنشان کرد: پس از این تغییر، تصمیمگیری درباره طرحهای توسعه، سیاستهای تقسیم سود، تأمین مالی و واگذاری داراییهای کمبازده میتواند بیش از گذشته با اولویتهای اقتصادی صندوق بازنشستگی وزارت نفت و مجموعه اهداف هماهنگ شود.
وی در پایان تأکید کرد: برای شرکتهای پتروشیمی پردیس، شیراز و کرمانشاه، مهمترین اثر کوتاهمدت این معامله افزایش سود ریالی شناساییشده خواهد بود، اما نباید انتظار داشت این سود الزاماً به نقدینگی قابل استفاده یا افزایش سود نقدی تقسیمی منجر شود.
















