به گزارش ذرهبین بورس، فرآیند تولید آلومینیوم از معدن آغاز میشود. در نخستین مرحله، سنگ بوکسیت از معادن استخراج و بهعنوان ماده اولیه صنعت آلومینیوم استفاده میشود. این ماده پس از انجام واکنشهای شیمیایی به آلومینا (اکسید آلومینیوم خالص) تبدیل میگردد؛ برای تولید هر تن آلومینا معمولاً به ۲ تا ۲.۵ تن بوکسیت نیاز است.
در مرحله بعد، آلومینا وارد فرآیند ذوب و احیای الکتریکی (فرآیند هال–هروولت) میشود. در این فناوری، آلومینا در کریولیت مذاب حل شده و با عبور جریان برق مستقیم، یونهای آلومینیوم در کاتد رسوب میکنند و اکسیژن در آند آزاد میشود. این مرحله بسیار انرژیبر است؛ بهطور میانگین برای تولید هر تن آلومینیوم اولیه حدود ۱۳٬۵۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰ کیلووات ساعت برق مصرف میشود.
بازار جهانی آلومینیوم و نقش ژئوپلیتیکی بوکسیت
بازار آلومینیوم در سال ۲۰۲۴ وارد دورهای تازه از گذار صنعتی جهانی شده است؛ گذری که با کربنزدایی، گسترش حملونقل برقی و توسعه زیرساختهای نوین پیوند خورده است. در این میان، سنگ معدن بوکسیت اهمیت ژئوپلیتیکی فزایندهای یافته است. پنج کشور گینه، استرالیا، ویتنام، برزیل و اندونزی حدود ۶۶ درصد از ذخایر جهانی بوکسیت (معادل حدود ۲۹ میلیارد تن) را در اختیار دارند.
بزرگترین صادرکنندگان آلومینیوم اولیه شامل چین، روسیه، امارات متحده عربی و کانادا هستند که با اتکا به منابع غنی بوکسیت و انرژی ارزان، شمش آلومینیوم را به بازارهای جهانی عرضه میکنند. در مقابل، واردکنندگان عمده آلومینیوم و محصولات آن، ایالات متحده و اتحادیه اروپا برای تکمیل زنجیره صنعتی و کشورهای در حال توسعه مانند هند، برخی کشورهای آفریقایی و خاورمیانه برای مصارف ساختمانی و بستهبندی فعالاند.
جایگاه ایران در تولید آلومینیوم منطقه
ایران از نخستین تولیدکنندگان شمش آلومینیوم در غرب آسیا محسوب میشود. آغاز فعالیت صنعتی این بخش به سال ۱۳۵۱ و راهاندازی کارخانه آلومینیوم اراک بازمیگردد. سپس با تأسیس واحدهای آلومینیوم المهدی و هرمزال در دهههای بعد، ظرفیت کشور افزایش یافت. تا سال ۱۳۹۰، مجموع ظرفیت اسمی تولید کشور به حدود ۴۵۰ هزار تن در سال رسید و تولید واقعی معمولاً بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تن در سال در نوسان بود، جز در سالهای ۱۳۹۱ و ۱۳۹۸ که افت تولید رخ داد.
سازوکار قیمتگذاری شمش آلومینیوم در ایران
نرخ پایه شمش آلومینیوم در بورس کالای ایران با فرمولی ترکیبی از قیمت جهانی بازار LME، نرخ ارز نیما و پریمیوم منطقهای تعیین میشود. عرضه این محصول در تالار صنعتی بورس کالا بهصورت رقابتی انجام میگیرد و قیمت نهایی بر اساس تقاضای معاملهگران کشف میشود. در ادامه، با توجه به سیاستهای کنترلی، دامنه تغییرات قیمت بین کف و سقف مشخص نسبت به میانگین معاملات اخیر محدود میشود.
چشمانداز سودآوری شرکتهای آلومینیومی ایران
بر اساس فرضیات گزارش تحلیلی، پیشبینی میشود شرکت آلومینای ایران و شرکت آلومینیوم ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ بهترتیب سودی معادل ۱۱٬۱۷۹ ریال و ۵۶۵ ریال به ازای هر سهم محقق کنند. جمع سود برآوردی سالانه این دو شرکت نیز به ۱۹٬۸۶۰ ریال و ۷۹۱ ریال میرسد. تحلیل حساسیت سود و سناریوهای مربوطه در بخش سوم گزارش («پیشبینی سود شرکت آلومینای ایران و آلومینیوم ایران») ارائه شده است.
برای مطالعه کامل گزارش روی فایل زیر کلیک کنید.
بررسی_صنعت_آلومینیوم_در_جهان_و_ایران_ (۲)
