برچسب: نرخ بیکاری

تخریب کنیم؛ بعد بسازیم

تناقض عمیق و دردناکی در قلب اقتصاد ایران نهفته است. از یک‌سو، ما از سرمایه انسانی فوق‌العاده‌ای برخوردار هستیم و در شاخص‌هایی مانند تعداد فارغ‌التحصیلان علوم و مهندسی رتبه‌های بالایی را به خود اختصاص می‌دهیم. از سوی دیگر، چشم‌انداز اقتصادی نگران‌کننده است. صندوق بین‌المللی پول برای سال ۲۰۲۵رشد اقتصادی ایران را تنها ۰.۳ درصد پیش‌بینی کرده است، درحالی‌که نرخ بیکاری به ۹.۵ درصد و تورم به ۴۳.۳ درصد خواهد رسید. این وضعیت یک رکود دوره‌ای نیست؛ بلکه یک بیماری مزمن و ساختاری است. شاید تکان‌دهنده‌ترین علامت این بیماری، آماری باشد که از قلب تپنده اقتصاد دانش‌بنیان ایران به گوش می‌رسد: ۴۰درصد از برنامه‌نویسان کشور قصد مهاجرت دارند. این آمار فاجعه‌بار از همان «دانش کاربردی» است که باید موتور رشد اقتصادی باشد.

چهره گمراه‌کننده نرخ بیکاری

بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری در سال ۱۴۰۳، با کاهش بیش از ۰.۵واحد درصدی به ۷.۶درصد رسید. این کاهش نرخ بیکاری اما الزاما نشانه‌ای از بهبود وضعیت بازار کار کشور نیست؛ زیرا نرخ مشارکت اقتصادی نیز در سال گذشته ۰.۳واحد درصد کاهش یافت. نرخ مشارکت اقتصادی بیانگر آن است که چه درصدی از جمعیت در سن کار (۱۵سال به بالا) شاغل هستند یا به دنبال کار می‌گردند. بازار کار کشور در سال ۱۴۰۳، شاهد افزایش حدود ۸۰۰ هزار نفری جمعیت بالای ۱۵سال بود. اما اقتصاد ایران در این سال تنها حدود ۳۰۰هزار شغل جدید ایجاد کرد. نگران‌کننده‌تر اینکه بر اساس آمار اعلام‌شده، بیش از ۷۵درصد از تازه‌ واردان به بازار کار، به جمعیت جویای‌کار کشور ملحق نشدند. این شواهد به روشنی بیان می‌کند که تاکید صرف بر نرخ بیکاری و عدم توجه به نرخ مشارکت اقتصادی می‌تواند تا چه حد فریب‌دهنده باشد. کارشناسان سه عامل اصلی پایین بودن نرخ مشارکت اقتصادی را نبود فرصت‌های شغلی مناسب، افزایش سن ورود به بازار کار و پایین بودن سطح دستمزدها می‌دانند.