بانک مرکزی با ابلاغ سیاست جدید ارزی برای کالاهای اساسی، اعلام کرد که از این پس تأمین ارز نهادهها و اقلام ضروری از طریق «تالار دوم» و با هدف انتقال یارانه مستقیم به مصرفکننده نهایی انجام میشود. این طرح که از دیماه آغاز شده، برای حذف رانت و ایجاد ثبات در بازار ارزی به اجرا درآمده است.
بازار ارز در هفتههای اخیر تحت تأثیر سیگنالهای دولت مبنی بر حذف نظام چندنرخی ارز، با نوسانات شدیدی مواجه شده است؛ دلار آزاد تا مرز ۱۴۰ هزار تومان صعود کرد، در حالی که نرخها در مرکز مبادلات نیز در حال واقعیسازی است. این “جراحی بزرگ اقتصادی” با هدف حذف رانت صورت میگیرد، اما نگرانیها در مورد تأثیر مستقیم آن بر هزینههای زندگی و سفره مردم به کانون اصلی توجه تبدیل شده است.
وزیر کشور با اشاره به نوسانات قیمتها در ماههای اخیر گفت: دولت برای ایجاد ثبات و آرامش در سبد خرید خانوار، در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ مکانیزمی را پیشبینی کرده که طبق آن، قیمت کالاهای اساسی و سبد غذایی مردم از ابتدای سال ثابت خواهد ماند.
بهروز محبی نجمآبادی، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، با ابراز نگرانی شدید از افزایش سرسامآور نرخ ارز و تأثیرات آن بر تورم و سفره مردم، اعلام کرد که مشکل اصلی اقتصاد نه کاهش صادرات، بلکه «ضعف مدیریتی در حوزه تعهدات ارزی» است. وی همچنین اختیارات جدید دولت برای خرید کالاهای اساسی توسط استانداران را عاملی برای دامن زدن به تقاضای ارز دانست و خواستار مداخله فوری دولت برای ساماندهی وضعیت ارزی کشور شد.
گمرک ایران اعلام کرد: امکان واردات کالاهای اساسی به جز گندم به صورت بدون انتقال ارز از گمرکات استانهای مرزی فراهم شده است.
تصمیم دولت برای مجاز کردن واردات کالاهای اساسی از مسیر استانهای مرزی بدون انتقال ارز، پرونده قدیمی ارز ترجیحی را دوباره باز کرده است. در حالیکه حامیان این سیاست آن را گامی در جهت تسهیل واردات و کاهش فشار بر منابع ارزی میدانند، منتقدان از احیای رانت در سازوکاری غیرشفاف سخن میگویند.
بانک مرکزی از ابتدای سال تا ۵ آذرماه، ۹.۷ میلیارد دلار ارز برای واردات کالاهای اساسی و دارو تامین کرده است. همچنین در این مدت برای واردات ماده اولیه غذا، شیرخشک و مکمل در مجموع ۶۰۶ میلیون دلار ارز تامین شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳۵ درصد افزایش داشته است.
دستیار سیاسی رئیس مجلس شورای اسلامی از همکاری نزدیک دولت و مجلس در اجرای طرح کالابرگ الکترونیک خبر داد و گفت این طرح با هدف حمایت از معیشت مردم و تثبیت قیمت کالاهای اساسی در حال نهایی شدن است و از اواخر آبانماه اجرایی خواهد شد.
بانک مرکزی از ابتدای سال جاری تا ۲۴ آبان، بیش از ۳۶.۷ میلیارد دلار ارز برای واردات کالا و خدمات تأمین کرده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: طرح کالابرگ الکترونیک با ثابت نگه داشتن قیمت کالاهای اساسی برای مردم و پرداخت مابهالتفاوت توسط دولت، میتواند بخش قابل توجهی از هدر رفت منابع ارزی را مهار کرده و منجر به عدالت محوری شود.