به گزارش ذره‌بین بورس، جریان خاموشی‌ها که از خردادماه به صورت پراکنده در کشور آغاز شده بود، اکنون با ورود به تیرماه، شکل رسمی و برنامه‌ریزی‌شده به خود گرفته است. اگرچه مقامات از بهبود نسبی وضعیت نسبت به سال گذشته سخن می‌گویند، اما واقعیت‌های آماری نشان می‌دهد سایه ناترازی همچنان بر تابستان ۱۴۰۵ سنگینی می‌کند.
شکاف ۱۳ هزار مگاواتی؛ واقعیتِ شبکه برق
بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، در سناریوی واقع‌بینانه، پیک بار مصرف در تابستان جاری از مرز ۸۱ هزار مگاوات عبور می‌کند، در حالی که حداکثر توان عملیاتی شبکه حدود ۶۸ هزار مگاوات برآورد می‌شود. این اختلاف، ناترازی ۱۳.۶ هزار مگاواتی را رقم می‌زند که اگرچه نسبت به سال گذشته بهبود اندکی نشان می‌دهد، اما همچنان برای حفظ پایداری شبکه کافی نیست.
در بدبینانه‌ترین سناریو، این ناترازی می‌تواند تا مرز ۱۸.۸ هزار مگاوات نیز پیشروی کند که بیانگر بحرانی عمیق در تامین انرژی است.
سرمایش؛ متهم ردیف اول مصرف
مهدی مسائلی، دبیر سندیکای صنعت برق، در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز با اشاره به فشار بی‌سابقه سیستم‌های سرمایشی بر شبکه، تصریح کرد: «با افزایش دمای هوا، حدود ۳۵ هزار مگاوات بار جدید به شبکه وارد شده است. این عدد، نیمی از توان عملیاتی تولید برق کشور (حدود ۷۰ هزار مگاوات) را به خود اختصاص داده و فشار سنگینی را به زیرساخت‌ها وارد کرده است.»
چرا خاموشی‌ها تمامی ندارد؟
کارشناسان معتقدند تداوم این ناترازی تنها معلول گرمای هوا نیست. مجموعه‌ای از عوامل ساختاری نظیر:
آسیب‌دیدگی بخشی از ظرفیت‌های نیروگاهی؛
کاهش راندمان نیروگاه‌های قدیمی؛
هدررفت برق در شبکه انتقال و توزیع؛
نبود سیاست‌های عملیاتی برای بهینه‌سازی مصرف؛
باعث شده تا چرخه‌ی معیوب عرضه و تقاضا همچنان باقی بماند.
اگرچه افزایش ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر و رشد تولید نیروگاه‌های برق‌آبی به دلیل افزایش بارش‌ها، توان تولید را حدود ۵.۵ هزار مگاوات نسبت به سال گذشته بهبود داده است، اما ماهیت نوسانی تولید نیروگاه‌های خورشیدی، مدیریت شبکه را در ساعات پیک شبانه با دشواری‌های جدیدی روبرو کرده است.
پیامد نهایی: ضربه به صنعت و معیشت
ناترازی ۱۸ هزار مگاواتی، فراتر از یک چالش فنی، زنگ خطری برای اقتصاد است. توقف چرخ‌های صنعت و اختلال در فرآیند تولید در کنار تحمیل خاموشی‌های مکرر به منازل، نشان از وضعیتی دارد که در آن «حق دسترسی پایدار به انرژی» با مخاطره جدی روبروست. بدون برنامه عملیاتی برای رفع ریشه‌ای این شکاف، خاموشی‌های تابستان ۱۴۰۵ همچنان به عنوان یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد ایران باقی خواهد ماند.
