وی با بیان اینکه نخستین صندوق ارزی میتواند انتخاب تازهای پیش روی دارندگان منابع ارزی قرار دهد، اظهار کرد: افرادی که تاکنون ارز خود را بهصورت اسکناس نگهداری کردهاند، میتوانند با ورود به یک بستر تحت نظارت، علاوه بر حفظ ماهیت ارزی دارایی، از محل سرمایهگذاری منابع خود بازده نیز کسب کنند.
عبدالحمیدی افزود: در مرحله نخست احتمالاً سرمایهگذاران آشنا با بازارهای مالی استقبال بیشتری خواهند داشت، اما مشارکت گستردهتر مردم به تجربه عملی صندوق در پرداخت عواید، پاسخگویی و بازپرداخت منابع ارزی وابسته است.
سه عامل تعیینکننده در استقبال از صندوق ارزی
این کارشناس بازار سرمایه، اطمینان از ایفای تعهدات ارزی، نقدشوندگی و بازده خالص متناسب با ریسک را سه مؤلفه اصلی در میزان استقبال سرمایهگذاران عنوان کرد و گفت: سرمایهگذار باید بهطور شفاف بداند منابع او در چه داراییهایی سرمایهگذاری میشود، هزینههای سرمایهگذاری چقدر است و در زمان ابطال، با چه شرایطی میتواند به منابع ارزی خود دسترسی پیدا کند. وی ادامه داد: سهولت ورود و خروج از صندوق نیز اهمیت زیادی دارد و هرچه فرایند سرمایهگذاری، دریافت اطلاعات و ابطال سادهتر و شفافتر باشد، امکان مشارکت طیف گستردهتری از سرمایهگذاران افزایش مییابد. به گفته عبدالحمیدی، چنانچه منابع جذبشده در چارچوب ضوابط صندوق به تأمین مالی فعالیتهای مولد و ارزآور اختصاص پیدا کند، منافع آن تنها به سرمایهگذاران محدود نخواهد شد و میتواند به بنگاهها و اقتصاد کشور نیز کمک کند.
صندوق ارزی میتواند جایگزین بخشی از نگهداری مستقیم دلار شود
عبدالحمیدی درباره امکان جایگزینی صندوق ارزی با خرید مستقیم دلار نیز گفت: این صندوق ظرفیت دارد بخشی از تقاضای سرمایهگذاری در ارز را جذب کند؛ بهویژه برای افرادی که هدفشان نگهداری دارایی ارزی و کسب بازده در میانمدت است و نیاز فوری به اسکناس ندارند. وی البته میان «خرید دلار» و «نگهداری دلار» تفاوت قائل شد و توضیح داد: در سازوکار فعلی، منابع بهصورت ارزی وارد صندوق میشود؛ بنابراین این ابزار در گام نخست بیشتر میتواند جایگزین بخشی از نگهداری اسکناس با هدف سرمایهگذاری شود. این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: فردی که از قبل ارز در اختیار دارد، میتواند منابع خود را وارد صندوق کند، اما برای فردی که دارایی ریالی دارد، ورود به صندوق لزوماً به معنای حذف نیاز به تهیه ارز نیست. عبدالحمیدی اضافه کرد: اسکناس نگهداریشده بهخودیخود بازده ارزی ایجاد نمیکند و هزینهها و دغدغههایی مانند امنیت و نگهداری دارد، در حالی که صندوق میتواند امکان کسب بازده از منابع ارزی را فراهم کند؛ البته سرمایهگذار باید ریسک داراییها، کارمزد و شرایط دسترسی مجدد به ارز را نیز در نظر بگیرد.
اثر صندوق ارزی بر قیمت دلار قطعی نیست
وی درباره تأثیر راهاندازی صندوق ارزی بر قیمت دلار و بازار ارز گفت: نمیتوان صرف راهاندازی صندوق را به کاهش یا افزایش قطعی قیمت دلار نسبت داد و اثر نهایی به حجم منابع جذبشده، منشأ منابع و نحوه سرمایهگذاری آنها بستگی دارد. عبدالحمیدی توضیح داد: اگر سرمایهگذاران ارزهای موجود خود را وارد صندوق کنند، لزوماً تقاضای جدیدی برای خرید دلار ایجاد نمیشود و در واقع محل نگهداری و شیوه استفاده از منابع تغییر میکند. وی ادامه داد: در مقابل، اگر افراد برای ورود به صندوق ابتدا اقدام به خرید ارز کنند، ممکن است در مرحله آغاز فعالیت، تقاضای جدیدی در بازار ایجاد شود. بنابراین باید برآیند جریان ورود و خروج منابع و ارتباط آن با عرضه و تقاضای بازار ارز مورد توجه قرار گیرد. این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به آثار میانمدت این ابزار گفت: اگر منابع صندوق به تأمین مالی بنگاههای دارای درآمد ارزی و فعالیتهای ارزآور اختصاص یابد، میتواند به استفاده مؤثرتر از پساندازهای ارزی و تقویت نقش بازار سرمایه در تأمین مالی بخش واقعی اقتصاد کمک کند.
نقدشوندگی؛ مهمترین ریسک صندوق ارزی
عبدالحمیدی، نقدشوندگی و اطمینان از ایفای تعهدات ارزی را از مهمترین موضوعات مورد توجه سرمایهگذاران دانست و گفت: سرمایهگذار باید بداند هنگام خروج از صندوق، منابع خود را در چه زمانی، با چه هزینهای و به چه شکلی دریافت خواهد کرد. وی افزود: اگر سررسید داراییهای صندوق با زمان درخواست ابطال سرمایهگذاران هماهنگ نباشد، افزایش درخواستهای خروج میتواند مدیریت نقدینگی را دشوار کند. بنابراین تناسب سررسید داراییها و تعهدات، نگهداری ذخایر نقد کافی و پیشبینی سازوکار مناسب تأمین نقدینگی اهمیت زیادی دارد. این کارشناس بازار سرمایه همچنین بر اهمیت ریسک اعتباری داراییهای صندوق تأکید کرد و گفت: کیفیت داراییها، تنوع سرمایهگذاری و پرهیز از تمرکز بیش از حد منابع در یک بانک یا ناشر، از عوامل مؤثر در کنترل ریسک است. وی تصریح کرد: درآمد ثابت بودن یک ابزار به معنای نبود ریسک نیست و حدود هرگونه ضمانت باید بهصورت شفاف در اسناد صندوق مشخص شود.
تفاوت بازده ارزی و ریالی را باید جدی گرفت
عبدالحمیدی با اشاره به تفاوت بازده ارزی و ریالی اظهار کرد: سرمایهگذاری که عملکرد خود را با دلار میسنجد، بیشتر به بازده ارزی صندوق توجه میکند؛ اما سرمایهگذاری که مبنای ارزیابی او ریال است، از تغییرات نرخ ارز نیز تأثیر میپذیرد. وی افزود: ممکن است صندوق بازده ارزی ایجاد کند، اما در صورت کاهش نرخ ارز، ارزش ریالی سرمایهگذاری کاهش پیدا کند؛ بنابراین انتخاب این ابزار باید متناسب با افق سرمایهگذاری و نیاز مالی فرد باشد. این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرد: تضمین اصل سرمایه، تضمین سود و ضمانت نقدشوندگی تعهدات متفاوتی هستند و سرمایهگذاران نباید این موارد را یکسان تلقی کنند.
عرضه سلف موازی سکه؛ «عدم استقبال» تعبیر دقیقی نیست
عبدالحمیدی در بخش دیگری از سخنان خود درباره میزان استقبال از عرضه سلف موازی سکه گفت: تعبیر «عدم استقبال» از این عرضه، توصیف دقیقی نیست.
وی ادامه داد: براساس گزارشهای منتشرشده، حدود ۴۱ تا ۴۲ هزار قطعه سکه از مجموع ۱۰۰ هزار قطعه عرضهشده خریداری شده و اشخاص حقیقی و صندوقهای طلا نیز در این خرید مشارکت داشتهاند. جذب بیش از ۴۰ درصد حجم عرضه در نخستین روز، برای ابزاری که در ابتدای مسیر معرفی به سرمایهگذاران قرار دارد، مشارکتی قابلتوجه محسوب میشود. این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرد: فروش نرفتن کل ظرفیت عرضه بهتنهایی نشانه ضعف تقاضا نیست و باید میزان فروش را در کنار اندازه عرضه، قیمتگذاری و فرصت آشنایی سرمایهگذاران با سازوکار قرارداد بررسی کرد.
مقایسه سلف سکه با صندوقهای طلا و سکه نقدی
وی جذابیت اقتصادی قرارداد را یکی از عوامل تعیینکننده در میزان مشارکت دانست و گفت: سرمایهگذار، اوراق سلف سکه را با سکه نقدی، گواهی سپرده و صندوقهای طلا مقایسه میکند و علاوه بر قیمت خرید، ارزش اختیار فروش، زمان تحویل، کارمزدها و امکان خروج پیش از سررسید را نیز در نظر میگیرد.
عبدالحمیدی افزود: بخشی از سرمایهگذاران نیز ممکن است ترجیح دهند ابتدا نحوه معاملات، کیفیت بازارگردانی و شرایط تحویل یا تسویه را بررسی کنند و سپس تصمیم بگیرند. وی درباره مشارکت حقوقیها نیز اظهار کرد: میزان خرید سرمایهگذاران حقوقی تنها به جذابیت ابزار وابسته نیست و مدیران صندوقها باید نیاز نقدینگی، ترکیب سبد، حدود سرمایهگذاری و تعهدات خود را نیز در نظر بگیرند.
بازارگردانی و شفافیت، شرط توسعه ابزارهای ارزی و طلا
عبدالحمیدی در جمعبندی گفت: نتیجه نخستین عرضه سلف موازی سکه را میتوان شروعی با تقاضای قابلتوجه و ظرفیت توسعه ارزیابی کرد. وی خاطرنشان کرد: ادامه بازارگردانی مؤثر، قیمتگذاری رقابتی و اطلاعرسانی مناسب میتواند مشارکت اولیه را تقویت کند و جایگاه بورس کالا را در پاسخگویی به تقاضای سرمایهگذاری طلا گسترش دهد. این کارشناس بازار سرمایه همچنین درباره صندوق ارزی گفت: موفقیت این ابزار را نباید تنها با میزان پذیرهنویسی اولیه سنجید، بلکه ماندگاری منابع، تداوم مشارکت، کیفیت سرمایهگذاری، اجرای تعهدات ارزی و رضایت سرمایهگذاران از عوامل اصلی ارزیابی آن خواهد بود.
