به گزارش ذرهبین بورس، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه سوم مهرماه ۱۴۰۵ در کنفرانس خبری در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک، از ارائه یک برنامه مشخص هفتروزه به آمریکا برای بازگشت تردد عادی دریایی در تنگه هرمز خبر داد.
عراقچی گفت این مهلت هفتروزه از زمانی آغاز میشود که ایالات متحده برنامه پیشنهادی ایران را بپذیرد و افزود: اگر این اتفاق فردا رخ دهد، اجرای برنامه از همان زمان آغاز خواهد شد.
وی ادامه داد: در صورت انجام اقدامات لازم، ایران معتقد است میتواند این روند را ظرف چهار یا پنج روز تکمیل کند؛ بهگونهای که در روز ششم تنگه هرمز باز شود و در روز هفتم، ایالات متحده برای توافق نهایی وارد شود.
وزیر امور خارجه تأکید کرد اقداماتی که آمریکا باید انجام دهد، پیشتر به این کشور ابلاغ شده و در چارچوب یادداشت تفاهم قرار دارد.
عراقچی افزود: اگر جدیت لازم از سوی طرف آمریکایی وجود داشته باشد، این اتفاق خواهد افتاد و تنگه هرمز دوباره باز میشود.
انتقاد عراقچی از اقدامات آمریکا و اسرائیل
وزیر امور خارجه در ادامه سخنان خود، با تأکید بر پایبندی ایران به حقوق بینالملل، منشور ملل متحد و مسیر دیپلماسی گفت این رویکرد در مذاکرات منتهی به توافق برجام، اجرای آن و تلاشهای دو سال گذشته ایران برای پیگیری مسیر دیپلماتیک نمود داشته است.
وی مدعی شد در شرایطی که ایران با اقدامات آمریکا و اسرائیل مواجه بوده، ایالات متحده مسیر «تجاوز، تهدید، ترور، جنگ اقتصادی و بیاعتنایی به حقوق بینالملل و منشور ملل متحد» را در پیش گرفته است.
عراقچی همچنین با اشاره به تلفات و خسارات ناشی از درگیریها، مدعی شد بیش از پنج هزار نفر در جریان این اقدامات کشته شدهاند و صدها نفر از آنان زنان و کودکان بودهاند.
وی همچنین ادعا کرد مناطق مسکونی، مدارس، بیمارستانها، تأسیسات انرژی، اماکن ورزشی و فرهنگی و زیرساختهای حملونقل هدف حملات قرار گرفتهاند.
وزیر امور خارجه ایران با اشاره به مواضع مطرحشده از سوی مقامهای آمریکا و اسرائیل در مجمع عمومی سازمان ملل، گفت این کشورها تلاش کردهاند روایت خود از تحولات را ارائه کنند و تأکید کرد اقدامات انجامشده علیه مردم ایران قابل توجیه نیست.
عراقچی همچنین تحریمها و فشارهای اقتصادی آمریکا را مصداق «اجبار و تروریسم اقتصادی» توصیف کرد و مدعی شد این اقدامات با تعهدات بینالمللی آمریکا در تعارض است.
موضع تهران درباره برنامه هستهای
بخش دیگری از سخنان عراقچی به برنامه هستهای ایران اختصاص داشت. وی اتهامات جدید درباره برنامه هستهای ایران را سیاسی دانست و گفت این ادعاها نمیتواند جایگزین ارزیابیهای فنی و حقوقی شود.
وزیر امور خارجه ایران ادعای نزدیک بودن ایران به دستیابی به سلاح هستهای را رد کرد و گفت ایران از سال ۱۹۷۰ بهعنوان عضو متعهد معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) فعالیت کرده و طی چند دهه تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار داشته است.
عراقچی همچنین گفت آمریکا نمیتواند همزمان مدعی دفاع از نظام عدم اشاعه باشد و تأسیسات هستهای صلحآمیز تحت پادمان آژانس را هدف قرار دهد.
شرط ایران برای بازگشت امنیت به تنگه هرمز
وزیر امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر تعهد ایران به کشتیرانی ایمن گفت امنیت دریایی از طریق اقدامات نظامی، تهدید، محاصره یا فشار اقتصادی قابل بازگرداندن نیست.
عراقچی مدعی شد تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ تنگه هرمز باز بوده و ناامنی و اختلال در کشتیرانی دریایی در این منطقه را نتیجه اقدامات آمریکا و اسرائیل دانست.
وی گفت نمیتوان یک کشور را بمباران کرد، آن را به نابودی تهدید کرد و همزمان انتظار داشت امنیت و کشتیرانی در منطقه بهصورت خودکار به وضعیت عادی بازگردد.
جزئیات تفاهم نامه اسلامآباد
عراقچی با اشاره به نقش قطر و پاکستان در روند مذاکرات گفت در پی «مساعی جمیله» این دو کشور، ایران و آمریکا در ۱۷ ژوئن تفاهم نامه اسلامآباد را امضا کردند.
به گفته وی، بر اساس بند پنجم این تفاهمنامه، ایران متعهد شده بود ترتیبات لازم برای تسهیل تردد ایمن کشتیها را فراهم کند.
وزیر امور خارجه افزود ایران بلافاصله مذاکرات فنی با عمان را با هدف اجرای این تعهد و بازگرداندن تردد دریایی به سطح پیش از جنگ آغاز کرد و طی دو هفته پس از اجرای تفاهمنامه، تردد دریایی به حدود ۶۰ درصد سطح پیش از جنگ رسید.
عراقچی با این حال مدعی شد اقدامات یکجانبه بعدی آمریکا و اقدام نظامی این کشور، اجرای تفاهمنامه را متوقف کرد.
وی گفت ایران همچنان «درِ دیپلماسی» را باز نگه داشته، اما تجربه دو سال گذشته موجب ایجاد بیاعتمادی عمیق نسبت به ازسرگیری مذاکرات بدون دریافت تضمینهای معتبر برای جلوگیری از تکرار اقدامات مشابه شده است.
برنامه ۷ روزه ایران برای تنگه هرمز
عراقچی در پایان بار دیگر بر برنامه هفتروزه ایران تأکید کرد و گفت تهران از طریق قطر، این برنامه را به آمریکا منتقل کرده است.
به گفته وزیر امور خارجه، در صورت فراهم شدن شرایط لازم، تنگه هرمز میتواند بازگشایی شود و تردد عادی دریایی ظرف هفت روز از سر گرفته شود.
وی در پایان گفت: اکنون انتخاب با ایالات متحده است» و تأکید کرد ایران تهدید و ارعاب را نمیپذیرد و تحت فشار از حقوق حاکمیتی خود صرفنظر نخواهد کرد.
عراقچی همچنین گفت سازمان ملل متحد با هدف جلوگیری از جایگزین شدن «قانون جنگل» به جای حاکمیت حقوق بینالملل ایجاد شده است و تأکید کرد: «منشور ملل متحد اختیاری نیست؛ حاکمیت مشروط نیست؛ دیپلماسی به معنای تسلیم نیست و صلح را نمیتوان از طریق تهدید به نابودی بنا کرد.
