به گزارش ذره‌بین بورس، افزایش تعرفه بسته‌های اینترنت همراه اول و ایرانسل تا سقف ۴۰ درصد، بار دیگر موضوع تناسب میان هزینه پرداختی کاربران و کیفیت خدمات ارتباطی را به صدر مطالبات مشترکان بازگردانده است. این افزایش در حالی اعمال شده که هنوز گزارش عمومی و جامعی درباره میزان تحقق تعهدات پیشین اپراتورها برای ارتقای کیفیت شبکه و تغییر شاخص‌های عملکرد آن‌ها منتشر نشده است.
در چنین شرایطی، انتظار می‌رود همراه اول به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی بازار ارتباطات کشور، درباره نتیجه سرمایه‌گذاری‌های خود در توسعه شبکه و میزان بهبود تجربه کاربران توضیح دهد. افزایش تعرفه‌ها به‌تنهایی نمی‌تواند معیار موفقیت اپراتور در توسعه زیرساخت باشد؛ آنچه اهمیت دارد، نتیجه‌ای است که مشترک در استفاده روزمره از اینترنت احساس می‌کند.
همراه اول گران‌تر می‌فروشد؛ کیفیت اینترنت چقدر بهتر شده است؟
یکی از توجیهات مطرح‌شده برای افزایش تعرفه اینترنت در سال‌های گذشته، تأمین منابع مالی موردنیاز برای توسعه زیرساخت‌ها و ارتقای کیفیت شبکه بوده است. با این حال، پرسش اساسی این است که افزایش درآمد اپراتورها، به‌ویژه همراه اول، چه دستاورد قابل اندازه‌گیری برای مشترکان داشته است؟
در یکی از مراحل پیشین افزایش تعرفه، تعهداتی از جمله افزایش ۳۰ درصدی میانگین سرعت اینترنت طی شش ماه و توسعه پوشش شبکه‌های نسل چهارم و پنجم مطرح شد. اکنون با اجرای دور جدید افزایش قیمت‌ها، لازم است مشخص شود این اهداف تا چه اندازه محقق شده‌اند و کدام شاخص‌های فنی، بهبود واقعی و قابل سنجشی را تجربه کرده‌اند.
اگر همراه اول توانسته است با استفاده از منابع مالی حاصل از افزایش تعرفه‌ها، کیفیت شبکه را ارتقا دهد، انتشار آمار مستند درباره سرعت، پایداری و پوشش شبکه می‌تواند این موضوع را روشن کند. در مقابل، اگر میان تعهدات اعلام‌شده و نتیجه قابل مشاهده برای کاربران فاصله‌ای وجود دارد، این فاصله باید شفاف‌سازی شود.
مسئله این نیست که افزایش تعرفه الزاماً به معنای بهبود نیافتن شبکه است؛ مسئله اصلی، نبود اطلاعات عمومی کافی برای ارزیابی مستقل عملکرد اپراتورها و سنجش تناسب میان قیمت جدید و کیفیت خدمات است.
افزایش قیمت اینترنت؛ سهم کاربران از وعده‌های ارتقای کیفیت چیست؟
کاربران کیفیت اینترنت را نه صرفاً با میانگین‌های آماری، بلکه با تجربه روزانه خود می‌سنجند؛ از سرعت باز شدن صفحات و دانلود فایل‌ها گرفته تا کیفیت تماس‌های اینترنتی، تأخیر در ارتباطات آنلاین و میزان قطعی‌های مکرر.
از این منظر، حتی اگر برخی شاخص‌های کلان شبکه بهبود یافته باشند، باید مشخص شود این تغییرات تا چه اندازه به تجربه بهتر مشترکان منجر شده‌اند. توسعه پوشش نسل چهارم و پنجم نیز زمانی برای کاربران ارزشمند خواهد بود که دسترسی واقعی، سرعت مناسب و پایداری قابل قبول را در مناطق مختلف فراهم کند.
برای همراه اول، انتشار اطلاعات تفکیک‌شده درباره عملکرد شبکه در مناطق مختلف و روند تغییر شاخص‌های کیفیت می‌تواند امکان ارزیابی دقیق‌تری را فراهم کند. در غیر این صورت، مشترکان ناچارند افزایش هزینه را بپذیرند، بی‌آنکه تصویر روشنی از میزان پیشرفت شبکه یا نتیجه تعهدات قبلی در اختیار داشته باشند.
رگولاتوری چه زمانی گزارش عملکرد اپراتورها را منتشر می‌کند؟
سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در ۲۶ مهرماه ۱۴۰۵ اعلام کرده بود که تصمیم نهایی درباره میزان افزایش تعرفه هنوز مشخص نشده است و هرگونه مجوز افزایش قیمت باید با شاخص‌های کنترلی و پایش دقیق کیفیت همراه باشد.
با اجرای افزایش تعرفه‌ها، اکنون انتظار می‌رود این نهاد ناظر نتایج پایش خود را به‌صورت عمومی منتشر کند و توضیح دهد افزایش قیمت‌ها بر چه مبنایی تأیید شده و اپراتورها چه میزان از تعهدات خود را محقق کرده‌اند.
این گزارش باید دست‌کم تغییرات سرعت انتقال داده، میزان تأخیر، فراوانی و مدت قطعی‌ها، پایداری شبکه، وضعیت پوشش نسل چهارم و پنجم و میزان تحقق تعهدات اعلام‌شده را در بر بگیرد. همچنین ضروری است اطلاعات هر اپراتور به‌صورت جداگانه ارائه شود تا عملکرد همراه اول و ایرانسل بر اساس معیارهای یکسان قابل مقایسه باشد.
همراه اول باید درباره کیفیت خدمات پاسخ‌گو باشد
افزایش تعرفه اینترنت، در شرایطی که کاربران با هزینه بیشتری برای دسترسی به خدمات ارتباطی روبه‌رو شده‌اند، ضرورت پاسخ‌گویی اپراتورها را دوچندان می‌کند. همراه اول نیز باید با ارائه داده‌های مستند و قابل مقایسه، مشخص کند افزایش هزینه پرداختی مشترکان با چه میزان بهبود در کیفیت و پایداری شبکه همراه بوده است.
در نهایت، مطالبه کاربران صرفاً ثابت ماندن قیمت‌ها نیست؛ بلکه انتظار دارند هزینه‌ای که برای اینترنت می‌پردازند، با خدماتی متناسب همراه باشد. تا زمانی که گزارش شفافی از عملکرد اپراتورها و نتایج پایش رگولاتوری منتشر نشود، ارزیابی میزان موفقیت سیاست افزایش تعرفه و تحقق تعهدات ارتقای کیفیت با ابهام روبه‌رو خواهد بود.
پرسش اصلی همچنان پابرجاست: همراه اول در برابر افزایش هزینه‌ای که از مشترکان دریافت می‌کند، چه میزان به کیفیت اینترنت افزوده است و مستندات این بهبود کجاست؟
