به گزارش ذره‌بین بورس، در آخرین دور از اقدامات نظامی آمریکا علیه زیرساخت‌های ایران در روزهای ۱۷ و ۱۸ تیرماه (۸ و ۹ ژوئیه)، یکی از مهم‌ترین کریدورهای زمینی و ریلی کشور در شمال شرق هدف حمله قرار گرفت. طبق گزارش میدانی «الجزیره»، این حمله که برای نخستین بار پل ریلی «آق‌تکه‌خان» در استان گلستان را هدف قرار داد، فراتر از یک درگیری نظامی، یک عملیات با هدف قطع ارتباط تجاری تهران با شرکای بزرگ آسیایی ارزیابی می‌شود.
هدف واشنگتن: انزوای اقتصادی از مسیر خشکی
تحلیلگران شبکه الجزیره معتقدند آمریکا با علم به اینکه ایران توانسته است با افزایش سفرهای ریلی به چین (از یک بار در هفته به هر ۳ تا ۴ روز)، تحریم‌های دریایی و محاصره بنادر را دور بزند، به این زیرساخت حیاتی حمله کرده است. هدف واشنگتن از این اقدام، زیر سوال بردن «مشروعیت کریدورهای زمینی» و ترساندن سرمایه‌گذاران بین‌المللی از حضور در کریدورهای ترانزیتی ایران است. در واقع، این حمله واکنشی مستقیم به موفقیت تهران در حفظ زنجیره تأمین خود از مسیر خشکی محسوب می‌شود.
اهمیت ژئوپلیتیک کریدورهای ایران
چین به عنوان بزرگترین شریک تجاری ایران، با تبادلات نفتی و غیرنفتی به ارزش میلیاردها دلار، بیشترین بهره را از این مسیرهای ریلی می‌برد. کارشناسان می‌گویند حمله به پل آق‌تکه‌خان، تلاشی برای تحمیل هزینه‌های سنگین به پویایی تجارت شرق ایران بود تا امنیت مسیرهای جایگزینِ دریایی را به رخ بکشد. کریدور ۷۲۰۰ کیلومتری «شمال-جنوب» که از بمبئی هند آغاز و به اروپا متصل می‌شود، از جمله پروژه‌های کلیدی است که ایران سنگ‌بنای آن محسوب می‌شود و واشنگتن در تلاش است با تخریب بخشی از این پازل، مانع از ایفای نقش محوری ایران در ترانزیت جهانی شود.
واکنش تهران: مدیریت بحران و سرعت در بازسازی
در مقابل این اقدامات، مقامات ایرانی با مدیریت سریع میدانی، مانع از القای حس ناامنی شدند. عبدالعلی کیان‌مهر، معاون اقتصادی استاندار گلستان، با اعلام حضور تیم‌های عملیاتی در محل حادثه از همان ساعات نخست، تأکید کرد که عملیات بازسازی پل آق‌تکه آغاز شده و روند ترانزیت کالا با وقفه مواجه نخواهد شد.
پیمان مولوی، کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با الجزیره ضمن توصیف کریدورها به عنوان «میدان‌های جنگ اقتصادی»، اظهار داشت: «ایران، سنگ‌بنای اصلی این کریدور حیاتی است. اگرچه این تهدید جدی است، اما تهران با بهره‌گیری از توانمندی‌های ژئوپلیتیکی خود می‌تواند این چالش را به فرصتی برای جذب سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی تبدیل کند.»
مولوی معتقد است در صورت تداوم مدیریت صحیح، ایران همچنان به عنوان مطمئن‌ترین نقطه عبور میان شمال و جنوب باقی خواهد ماند و آینده درخشانی را در صنعت ترانزیت جهانی رقم خواهد زد.
