به گزارش ذره‌بین بورس، دکتر امین ابراهیمی با تأکید بر ضرورت استفاده از هوش مصنوعی و تحلیل داده در صنعت فولاد گفت: برای حرکت به سمت فولاد سبز، لزوماً نباید از ابتدا فناوری و زیرساخت‌های موجود را تغییر داد؛ بلکه می‌توان با هوشمندسازی و کنترل دقیق‌تر فرایندهای فعلی، گام‌های مؤثری در کاهش مصرف انرژی و انتشار کربن برداشت. وی با اشاره به اینکه توسعه هیدروژن سبز در صنعت فولاد ایران به سرمایه‌گذاری سنگین و زمان طولانی نیاز دارد، اظهار کرد: رسیدن به این فناوری در کشور ممکن است دست‌کم دو دهه زمان ببرد، اما این موضوع به معنای آن نیست که باید تا آن زمان دست روی دست بگذاریم. مسیر داده‌محور همین امروز در دسترس است، سرمایه‌گذاری کمتری نیاز دارد و می‌توان اجرای آن را از همین حالا آغاز کرد. مدیرعامل فولاد خوزستان تأکید کرد: استفاده از هوش مصنوعی و به‌کارگیری هیدروژن سبز رقیب یکدیگر نیستند. واحدهای احیای مستقیم گازی می‌توانند در آینده به سمت استفاده از هیدروژن حرکت کنند، اما کارخانه‌هایی که از امروز فرایندهای خود را بر پایه داده بهینه کنند، با ریسک کمتر و آمادگی بیشتری به این مرحله خواهند رسید.
بهینه‌سازی هوشمند؛ راهکاری برای کاهش مصرف انرژی
ابراهیمی با اشاره به بالاتر بودن شدت مصرف انرژی در صنعت فولاد ایران نسبت به میانگین جهانی گفت: این فاصله را باید یک فرصت دانست؛ چراکه بخش قابل‌توجهی از آن بدون تغییر فناوری و تنها با بهینه‌سازی هوشمند فرایندها قابل کاهش است. وی افزود: صنعت فولاد ایران در تابستان با محدودیت برق و در زمستان با محدودیت گاز مواجه است. بنابراین، هر میزان صرفه‌جویی در مصرف انرژی می‌تواند به حفظ ظرفیت تولید کمک کند. مدیرعامل فولاد خوزستان با اشاره به مصرف بالای برق در کوره‌های قوس الکتریکی بیان کرد: مدل‌های یادگیری ماشین می‌توانند با بهینه‌سازی فرایندها، مصرف برق و الکترود را کاهش دهند. برآوردهای مطرح‌شده نشان می‌دهد که این روش‌ها ظرفیت کاهش مصرف الکترود تا ۹ درصد، برق حدود ۵ درصد و انرژی حدود ۴ درصد را دارند. وی سه مؤلفه اصلی تحقق این دستاوردها را «داده واقعی، مدل‌سازی هوشمند و کنترل» دانست و گفت: هوش مصنوعی از سه مسیر می‌تواند به توسعه فولاد سبز کمک کند؛ نخست، بهینه‌سازی مصرف انرژی و فرایندهای تولید؛ دوم، استفاده از دوقلوی دیجیتال برای بررسی سناریوهای کاهش کربن پیش از انجام سرمایه‌گذاری‌های سنگین؛ و سوم، پایش هوشمند انتشار آلاینده‌ها.
پایش کربن؛ شرط حفظ بازارهای صادراتی
ابراهیمی با تأکید بر اهمیت پایش و مستندسازی انتشار کربن اظهار کرد: خریداران اروپایی از تولیدکنندگان فولاد می‌پرسند هر تن فولاد چه میزان انتشار کربن دارد و مستندات این عدد کجاست. در صورت نبود داده معتبر، ممکن است مقادیر پیش‌فرض مبنای محاسبه قرار گیرد؛ موضوعی که می‌تواند مزیت کربنی فولاد تولیدشده با روش‌های کم‌کربن را نادیده بگیرد و هزینه‌های بیشتری به صادرکنندگان تحمیل کند.
وی افزود: دوقلوی دیجیتال می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش دهد و نگهداری پیش‌بینانه نیز به کاهش اتلاف انرژی کمک کند؛ با این حال، پایش دقیق انتشار کربن و ارائه داده‌های معتبر، برای حفظ جایگاه فولاد ایران در بازارهای جهانی اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی افزود: دوقلوی دیجیتال می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش دهد و نگهداری پیش‌بینانه نیز به کاهش اتلاف انرژی کمک کند؛ با این حال، پایش دقیق انتشار کربن و ارائه داده‌های معتبر، برای حفظ جایگاه فولاد ایران در بازارهای جهانی اهمیت ویژه‌ای دارد.
فاصله دانشگاه و صنعت باید با داده واقعی برطرف شود
مدیرعامل فولاد خوزستان با اشاره به چالش ارتباط میان دانشگاه و صنعت گفت: مسئله اصلی، لزوماً کمبود فناوری یا سرمایه نیست؛ بلکه صنعت داده دارد، اما در بسیاری از موارد از مدل‌های تحلیلی مناسب برخوردار نیست و دانشگاه مدل دارد، اما به داده‌های واقعی خطوط تولید دسترسی کافی ندارد. وی ادامه داد: الگوریتم بدون داده واقعی، صرفاً یک تمرین آکادمیک است و داده بدون الگوریتم نیز سرمایه‌ای بلااستفاده باقی می‌ماند. بنابراین، باید ارتباط میان دانشگاه و صنعت به شکلی تعریف شود که پژوهش‌ها مستقیماً به حل مسائل واقعی خطوط تولید منجر شوند. ابراهیمی با اشاره به تجربه فولاد خوزستان در مسیر هوشمندسازی گفت: آنچه امروز در این مجموعه دنبال می‌شود، نمونه‌ای از حرکت به سمت کارخانه هوشمند است؛ سامانه‌ای که می‌تواند با تحلیل داده‌ها، ظرفیت و نحوه بهره‌برداری از واحدها را بررسی و برای دستیابی به بهترین خروجی، پیشنهادهای عملیاتی ارائه کند.
سه پیشنهاد فولاد خوزستان برای توسعه فولاد سبز
ابراهیمی در بخش پایانی سخنان خود، سه پیشنهاد مشخص برای توسعه هوشمند
