به گزارش ذرهبین بورس، نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد با محوریت رایگیری بر روی پیشنویس قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین برای تمدید ششماهه قطعنامه ۲۲۳۱ و برنامه جامع اقدام مشترک برجام آغاز شد. این پیشنویس، سومین تلاش پکن و مسکو در ماه اخیر برای به تعویق انداختن فعالسازی مکانیسم “بازگشت خودکاراسنپبک تحریمهای سازمان ملل علیه ایران بود که توسط سه کشور اروپایی (E3: فرانسه، آلمان و بریتانیا) مطرح شده است. در صورت تصویب این قطعنامه، اجرای مکانیسم اسنپبک که قرار بود در تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ (۶ مهر ۱۴۰۴) فعال شود، تا ۱۸ آوریل ۲۰۲۶ (۲۹ فروردین ۱۴۰۵) به تعویق میافتاد. روسیه و چین این طرح را فرصتی برای ادامه تلاشهای دیپلماتیک در خصوص برنامه هستهای ایران توصیف کرده بودند.
اظهارات نمایندگان پیش از رایگیری:
- نماینده روسیه: ضمن انتقاد شدید از تروئیکای اروپایی به دلیل اعمال فشارهای “مبتنی بر دروغ” علیه ایران، تاکید کرد که ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی به توافق رسیده و مسئولانه عمل کرده است. وی از اروپاییها خواست به جای تشدید تنش، لغو تحریمها علیه ایران را تمدید کنند و رویکرد غرب را در مذاکرات هستهای “فریب و حقه” خواند. نماینده روسیه رایگیری امروز را “آخرین فرصت” برای دستیابی به توافق در مورد برنامه هستهای ایران دانست.
- نماینده چین: آمریکا را “علت چالشهای امروز” برجام دانست و خروج واشنگتن از این توافق را ریشهی مشکلات کنونی معرفی کرد.
- نماینده فرانسه: مدعی شد که تلاشهای دیپلماتیک زیادی برای جلوگیری از بازگشت تحریمها انجام دادهاند، اما ایران به گفته او “اقدامات ملموسی” را نپذیرفته است.
نتیجه رایگیری و پیامدهای آن:
پس از اظهارات نمایندگان، رایگیری انجام شد و همانطور که انتظار میرفت، قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین به دلیل کارشکنی و مخالفت کشورهای غربی و متحدانشان رای نیاورد. چهار عضو شورای امنیت به این قطعنامه رای مثبت، دو عضو رای ممتنع و ۹ کشور، عمدتاً کشورهای غربی و دنبالهروهایشان، رای منفی دادند.
اظهارات نمایندگان پس از رایگیری:
- نماینده چین: ضمن ابراز “تاسف عمیق” از عدم تصویب قطعنامه، وضعیت را “بسیار خطیر” توصیف کرد و خواستار رویکردهای “هوشمندانه و صلحآمیز” شد. وی از اروپاییها خواست فشارها را کنار بگذارند و از آمریکا خواست به آمادگی ایران برای گفتگو پاسخ مثبت دهد. چین بر لزوم احیای برجام و به رسمیت شناختن حق ایران برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای تاکید کرد و مشکلات کنونی را ناشی از خروج آمریکا از برجام دانست.
- نماینده انگلیس: اعلام کرد که تحریمهای سازمان ملل مجدداً برقرار میشود و همه کشورهای عضو موظف به رعایت آنها هستند. وی بر تعهد انگلستان به دیپلماسی و آمادگی برای ادامه بحثها تاکید کرد.
- نماینده آمریکا: با “گستاخانه” خواندن اظهاراتش، بازگرداندن تحریمها در ۲۸ سپتامبر را با هدف “برخورد با خطری که برنامه هستهای ایران به همراه دارد” عنوان کرد. وی ایران را متهم به عدول از تعهداتش دانست و اظهار داشت که در این مرحله دلیلی برای ادامه روند قبلی وجود ندارد. آمریکا از روسیه و چین خواست به جای تمدید تعلیق تحریمها، با رهبران ایران برای یافتن راهکار دیپلماتیک تلاش کنند.
- نماینده الجزایر: با ابراز تاسف از شکست شورای امنیت در تصویب قطعنامه، بر این باور بود که برنامه هستهای ایران هیچ راه حلی جز “راه حل دیپلماتیک” ندارد. الجزایر به قطعنامه روسیه و چین رای مثبت داده بود و آن را اقدامی ضروری برای دادن فرصت به دیپلماسی میدانست.
- نماینده پاکستان: حمایت خود را از مبنای قطعنامه که خواستار زمان بیشتر برای دیپلماسی بود، اعلام کرد. پاکستان تحریمها را عامل پیچیدهتر شدن مسائل و هدف قرار دادن مردم عادی ایران دانست و خواستار رویکرد همکاری و اجماع به جای تقابل شد.
این رویداد نشانگر تشدید تنشهای دیپلماتیک میان قدرتهای جهانی بر سر پرونده هستهای ایران است و آینده برجام را در هالهای از ابهام فرو برده است.
