به گزارش ذره‌بین بورس، نیمه نخست سال ۱۴۰۵ برای بازار سهام با شرایطی متفاوت آغاز شد. معاملات بورس تهران از ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ به دلیل جنگ متوقف شد و پس از ادامه این وقفه در دو ماه ابتدایی سال، معاملات از ۲۹ اردیبهشت‌ماه از سر گرفته شد. به این ترتیب، بازار سهام در مجموع طی حدود چهار ماه از نیمه نخست سال فعال بود.
با وجود این توقف طولانی، نماگرهای اصلی بازار در همین مدت کوتاه رشد قابل‌توجهی را تجربه کردند. در مجموع ۸۳ روز معاملاتی نیمه نخست سال، شاخص کل بورس در ۶۱ روز با رشد همراه شد؛ یعنی بخش قابل‌توجهی از روزهای معاملاتی این دوره با افزایش ارتفاع شاخص کل سپری شد.
در نهایت، شاخص کل بورس با ثبت بازدهی ۹۳ درصدی، شاخص هموزن با رشد ۱۰۲ درصدی و شاخص کل فرابورس با افزایش ۱۰۰ درصدی نیمه نخست سال را به پایان رساندند.
عملکرد بهتر شاخص هموزن نسبت به شاخص کل نیز نشان می‌دهد که رشد بازار صرفاً به نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز محدود نبوده و طیف گسترده‌تری از سهام در این روند صعودی مشارکت داشته‌اند.
تابستان طلایی بورس
بررسی عملکرد بازار در فصل تابستان نیز تصویری مشابه ارائه می‌دهد. در دومین فصل سال، شاخص کل فرابورس با رشد ۴۶ درصدی در صدر قرار گرفت و پس از آن شاخص هموزن با رشد ۴۳ درصدی و شاخص کل بورس با افزایش ۴۰ درصدی ایستادند.
در شهریورماه نیز شاخص کل بورس با رشد ۱۸ درصدی بهترین عملکرد ماهانه را در میان نماگرهای مورد بررسی ثبت کرد. شاخص کل فرابورس و شاخص هموزن نیز در این ماه به‌ترتیب ۱۷ و ۱۲ درصد افزایش ارتفاع داشتند.
این رشدهای متوالی در نهایت شاخص کل بورس را از محدوده ۳ میلیون و ۷۱۳ هزار واحد در پایان سال ۱۴۰۴ به محدوده ۷ میلیون واحد در پایان نیمه نخست سال ۱۴۰۵ رساند.
بورس در مسیر جبران جاماندگی
با این حال، بررسی عملکرد بازار تنها بر مبنای درصد بازدهی، تصویر کاملی از اتفاقات نیمه نخست سال ارائه نمی‌دهد. بورس تهران پیش از آغاز این دوره، از نظر رشد قیمت‌ها فاصله قابل‌توجهی با تورم و نرخ ارز پیدا کرده بود و همین موضوع یکی از عوامل مؤثر در روند صعودی اخیر بازار محسوب می‌شود.
در سال‌های گذشته، افزایش نرخ ارز و رشد سطح عمومی قیمت‌ها موجب افزایش ارزش اسمی بسیاری از دارایی‌ها شد، اما بازار سهام با سرعت مشابهی حرکت نکرد. در نتیجه، فاصله‌ای میان ارزش سهام و سایر بازارهای دارایی ایجاد شد.
در نیمه نخست ۱۴۰۵، بخشی از این فاصله تعدیل شد و شاخص کل از محدوده ۳ میلیون و ۷۰۰ هزار واحدی به محدوده ۷ میلیون واحد رسید. از این منظر، رشد پرشتاب بورس را می‌توان تا حدی در چارچوب جبران جاماندگی بازار سهام از سایر بازارهای دارایی ارزیابی کرد.
این روند حتی در مقاطعی که بازار با ریسک‌های سیاسی و نظامی مواجه بود نیز ادامه پیدا کرد و نماگرهای سهامی توانستند مسیر صعودی خود را حفظ کنند.
ورود ۹۳.۵ همت پول حقیقی به بورس
در کنار رشد شاخص‌ها، رفتار سرمایه‌گذاران حقیقی نیز یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های بازار در نیمه نخست سال بود.
میانگین روزانه ارزش معاملات خرد در این دوره به حدود ۳۱ هزار میلیارد تومان رسید و در مجموع ۹۳ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد.
همزمان با افزایش ارزش معاملات و ورود منابع جدید، تعداد کدهای خریدار و فروشنده نیز افزایش یافت که از رشد مشارکت سرمایه‌گذاران در معاملات بازار حکایت داشت.
از مجموع ۸۳ روز معاملاتی نیمه نخست سال، شاخص کل در ۶۱ روز با رشد همراه شد. به این ترتیب، حدود سه‌چهارم روزهای معاملاتی این دوره با افزایش ارتفاع شاخص کل سپری شد؛ آماری که نشان‌دهنده غلبه روزهای مثبت بر معاملات بازار در این دوره است.
پایان تابستان با موج اصلاحی
با وجود عملکرد کم‌سابقه بازار در نیمه نخست سال، بورس در آخرین روزهای شهریور وارد فاز اصلاحی شد.
شاخص کل بورس در آخرین روز تابستان با افت ۱.۵۵ درصدی در سطح ۷ میلیون و ۱۶۷ هزار واحد ایستاد و شاخص هموزن نیز ۰.۷۵ درصد کاهش یافت و به محدوده یک میلیون و ۹۲۲ هزار واحد رسید.
در مقابل، شاخص کل فرابورس با رشد محدود ۰.۰۸ درصدی همراه شد.
شاخص کل بورس همچنین در مجموع از ابتدای هفته ۵.۲ درصد از ارتفاع خود را از دست داد و بدین ترتیب تابستان با چهارمین روز متوالی افت نماگرهای اصلی بازار به پایان رسید.
این افت پس از رشد قابل‌توجه ماه‌های اخیر، می‌تواند بخشی از فرآیند شناسایی سود و تعدیل قیمت‌ها در بازار باشد؛ هرچند افزایش ارتفاع قیمت‌ها باعث شده حساسیت بورس نسبت به متغیرهای اثرگذار بر بازار نیز بیشتر شود.
بورس در انتظار سیگنال‌های نیمه دوم سال
اکنون پرسش اصلی بازار این است که آیا شتاب صعودی نیمه نخست سال می‌تواند در نیمه دوم نیز ادامه پیدا کند یا بورس وارد دوره‌ای متفاوت از نظر شدت نوسانات خواهد شد.
در شرایط فعلی، جریان ورود و خروج پول حقیقی، ارزش معاملات، نرخ ارز و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها از جمله متغیرهایی هستند که می‌توانند بر مسیر بازار اثرگذار باشند.
