به گزارش ذره‌بین بورس، حجم دارایی‌های مسدود شده ایران در خارج از کشور حدود ۲۴ میلیارد دلار برآورد می‌شود؛ رقمی که تنها شامل پول‌های بلوکه‌شده بوده و اموال مصادره‌شده توسط دادگاه‌ها یا موارد مشابه را در بر نمی‌گیرد.
در جریان مذاکرات، ایران پیشنهاد کرده بود که نیمی از این منابع در مراحل اولیه مذاکرات و نیم دیگر در توافق نهایی آزاد شود، اما این پیشنهاد از سوی طرف آمریکایی پذیرفته نشد. در ادامه و برای رفع بن‌بست ایجاد شده، قطر طرحی را ارائه کرد که بر اساس آن ۱۲ میلیارد دلار در اختیار ایران قرار گیرد؛ شامل آزادسازی ۶ میلیارد دلار از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران در قطر و ۶ میلیارد دلار دیگر در قالب وام یا خط اعتباری.
در همین چارچوب، در جریان سفر قالیباف و عراقچی به دوحه، دو یادداشت تفاهم میان ایران و قطر پاراف شده است که هنوز به امضا نرسیده‌اند. اجرای این تفاهم‌ها نیز به نهایی شدن توافق میان ایران و آمریکا در چارچوب توافق اسلام‌آباد وابسته است.
بر اساس توافق سال ۲۰۲۳ (۱۴۰۲) میان ایران و آمریکا (در زمان دولت شهید رئیسی)، ۶ میلیارد دلار از دارایی‌های ایران در قطر باید صرف امور بشردوستانه شود. همچنین مقرر شده است که نحوه هزینه‌کرد این منابع همچنان تابع همان چارچوب توافق قبلی باشد.
بخش دوم این بسته مالی، شامل ۶ میلیارد دلار خط اعتباری است که نزد طرف قطری باقی می‌ماند و ایران محل مصرف آن را تعیین خواهد کرد. با این حال، درباره تضمین دسترسی به این منابع در صورت شکست توافقات، تضمین مشخصی وجود ندارد.
همچنین اعلام شده است که ۶ میلیارد دلار دارایی بلوکه‌شده ایران در قطر در حساب سه بانک ایرانی نزد دو بانک قطری نگهداری می‌شود، اما امکان برداشت مستقیم از این منابع وجود ندارد. موضوع دریافت سود این منابع نیز از سوی ایران مطرح شده و در حال پیگیری است./ مهر
