به گزارش ذرهبین بورس، محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران، در گفتوگویی تفصیلی درباره چشمانداز بازار انرژی، تأمین مالی پروژههای نیروگاهی و نقش ابزارهای مالی در کاهش ناترازی انرژی، با اشاره به روند فزاینده مصرف برق در اقتصاد جهانی اظهار کرد: در سالهای آینده تقریباً هیچ بخش مهمی از اقتصاد، صنعت و خدمات بدون زیرساختهای پردازش ابری، سرورها و فناوریهای هوش مصنوعی فعالیت نخواهد کرد.
وی افزود: سوخت اصلی توسعه هوش مصنوعی، برق است و مراکز داده بزرگ و زیرساختهای پردازش اطلاعات به مقادیر قابل توجهی برق نیاز دارند. این موضوع حتی در کشورهایی که از ظرفیت تولید برق بالایی برخوردارند، به یکی از چالشهای مهم توسعه زیرساخت تبدیل شده است.
نظیفی با بیان اینکه ایران هنوز در ابتدای مسیر توسعه مراکز داده بزرگ و مگاواتی هوش مصنوعی قرار دارد، گفت: افزایش تقاضای برق در سالهای پیشرو موضوعی جدی است و در کنار چالشهای موجود، میتواند فرصت جدیدی برای سرمایهگذاری در صنعت نیروگاهی ایجاد کند.
افت سهم ایران از تجدیدپذیرها
مدیرعامل بورس انرژی ایران در ادامه درباره روند توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران اظهار کرد: آمارهای بینالمللی نشان میدهد سهم ایران از تولید انرژیهای تجدیدپذیر در منطقه غرب آسیا طی یک دهه گذشته کاهش قابل توجهی داشته است.
وی علت این روند را تا حد زیادی به ساختار اقتصادی و سیاستهای قیمتگذاری در حوزه انرژی مرتبط دانست و افزود: در سالهای گذشته، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر از نظر اقتصادی با محدودیتهایی مواجه بوده و نبود سازوکار مناسب برای بازگشت سرمایه بخش خصوصی، یکی از موانع توسعه این بخش بوده است.
نظیفی ادامه داد: بورس انرژی در تلاش است با ایجاد جریانهای درآمدی قابل اتکا برای تولیدکنندگان برق، زمینه افزایش جذابیت سرمایهگذاری در نیروگاههای تجدیدپذیر را فراهم کند.
وی با اشاره به راهاندازی تابلوی سبز بورس انرژی گفت: این تابلو امکان عرضه و معامله برق تولیدی نیروگاههای تجدیدپذیر را فراهم کرده و صنایع متقاضی برق نیز میتوانند از این بستر برای تأمین نیاز خود استفاده کنند.
استقبال ۸۵ هزار سهامدار از صندوق پروژه «نور»
مدیرعامل بورس انرژی ایران درباره پذیرهنویسی صندوق سرمایهگذاری پروژه نیروگاه خورشیدی «نور» نیز اظهار کرد: این پروژه یکی از نمونههای مهم استفاده از ظرفیت بازار سرمایه برای تأمین مالی زیرساختهای انرژی است.
به گفته نظیفی، صندوق پروژه «نور» با هدف تأمین مالی احداث و بهرهبرداری از نیروگاههای خورشیدی ایجاد شده و ارزش کل سرمایهگذاری پروژه حدود ۲۰.۵ هزار میلیارد تومان است.
وی با اشاره به مشارکت گسترده سرمایهگذاران حقیقی در این پذیرهنویسی افزود: در پایان پذیرهنویسی، بیش از ۸۵ هزار کد سهامداری حقیقی در این طرح مشارکت کردند که نشاندهنده ظرفیت بازار سرمایه برای تجهیز منابع خرد به سمت پروژههای زیرساختی است.
نظیفی گفت: تجربه صندوق پروژه «نور» نشان داد در صورت طراحی ابزارهای مالی شفاف و اتصال آنها به داراییهای واقعی و پروژههای مولد، امکان هدایت بخشی از نقدینگی جامعه به سمت توسعه زیرساختها وجود دارد.
ناترازی انرژی یک مسئله زنجیرهای است
مدیرعامل بورس انرژی ایران در بخش دیگری از این گفتوگو با تأکید بر اینکه ناترازی انرژی را نمیتوان بهصورت جداگانه در حوزههای برق و گاز بررسی کرد، اظهار کرد: بخش قابل توجهی از برق کشور از نیروگاههای حرارتی تأمین میشود و این نیروگاهها به گاز طبیعی یا سوختهای مایع وابسته هستند.
وی ادامه داد: در زمان کاهش تولید یا فشار گاز، نیروگاهها با محدودیت سوخت مواجه میشوند و ممکن است استفاده از سوختهای مایع افزایش پیدا کند؛ از سوی دیگر، پایین بودن راندمان نیروگاههای حرارتی نیز موجب مصرف بیشتر سوخت برای تولید برق میشود.
نظیفی توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و ابزارهای مبتنی بر صرفهجویی انرژی را دو مسیر مهم بورس انرژی برای کمک به کاهش این زنجیره ناترازی عنوان کرد.
صرفهجویی انرژی به یک دارایی قابل معامله تبدیل میشود
وی درباره گواهیهای صرفهجویی انرژی نیز گفت: یکی از اهداف این ابزار آن است که صرفهجویی انرژی از یک اقدام صرفاً هزینهای به یک فعالیت دارای ارزش اقتصادی تبدیل شود.
مدیرعامل بورس انرژی ایران توضیح داد: صنایعی که بتوانند مصرف انرژی خود را کاهش دهند، میتوانند گواهی متناسب با میزان صرفهجویی دریافت کنند و این گواهیها در بورس انرژی قابل معامله خواهند بود.
به گفته نظیفی، ایجاد ارزش اقتصادی برای صرفهجویی میتواند انگیزه صنایع برای اجرای طرحهای بهینهسازی مصرف انرژی را افزایش دهد و منابع صرفهجوییشده نیز در صورت تحقق، امکان استفاده در بخشهای مولد اقتصاد را پیدا خواهد کرد.
هدف بورس انرژی؛ تعمیق بازار و افزایش معاملهپذیری حاملهای انرژی
مدیرعامل بورس انرژی ایران در پاسخ به پرسشی درباره آینده این بازار و نقش ابزارهای مالی در اصلاح ساختار انرژی کشور اظهار کرد: هدف بورس انرژی توسعه سازوکارهای بازارمحور، افزایش معاملهپذیری حاملهای انرژی و گسترش ابزارهای مالی مرتبط با این حوزه است.
وی افزود: توسعه صندوقهای پروژه، تابلوی سبز، اوراق سلف موازی استاندارد و گواهیهای صرفهجویی از جمله ابزارهایی هستند که میتوانند به تأمین مالی پروژههای انرژی و ایجاد سازوکارهای شفافتر برای معاملات کمک کنند.
نظیفی با تأکید بر ضرورت افزایش نقش بازار در اقتصاد انرژی گفت: بورس انرژی تلاش میکند با توسعه ابزارهای مالی و ایجاد بستر شفاف برای عرضه و تقاضای انرژی، زمینه مشارکت بیشتر سرمایهگذاران و صنایع را در این بازار فراهم کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: با توجه به رشد تقاضای برق و توسعه فناوریهایی مانند هوش مصنوعی و مراکز داده، تأمین پایدار انرژی در سالهای آینده اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد و استفاده از ظرفیت بازار سرمایه میتواند یکی از مسیرهای تأمین مالی توسعه زیرساختهای انرژی کشور باشد.
