به گزارش ذره‌بین بورس، افزایش سهم کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها در سوخت‌گیری بنزین، در سال‌های اخیر به یکی از موضوعات مورد توجه سیاست‌گذاران حوزه انرژی تبدیل شده است؛ چراکه استفاده از این کارت‌ها بدون ثبت دقیق مشخصات هویتی استفاده‌کننده، امکان رصد الگوی مصرف و شناسایی موارد احتمالی انحراف سوخت را محدود می‌کرد.
در چنین شرایطی، طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت اضطراری جایگاه‌ها با هدف ثبت اطلاعات کاربران، شفاف‌سازی تراکنش‌ها و فراهم کردن زمینه مدیریت هدفمند مصرف بنزین در دستور کار قرار گرفته است؛ طرحی که اجرای آن از تهران آغاز شده و قرار است پس از رفع نواقص و ارزیابی نتایج، به سایر مناطق کشور گسترش یابد.
سهم ۴۱ درصدی کارت‌های جایگاه از مصرف بنزین
بر اساس اعلام کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، در ۱۶ روز نخست شهریور ۱۴۰۵، به‌طور میانگین روزانه ۱۴۴ میلیون لیتر بنزین در کشور مصرف شده است که ۵۹ درصد آن با کارت سوخت شخصی و ۴۱ درصد با کارت اضطراری جایگاه‌ها انجام شده است.
بر اساس قوانین بودجه سنواتی، وزارت نفت موظف شده است استفاده از کارت سوخت شخصی را به حداکثر و استفاده از کارت اضطراری جایگاه را به حداقل برساند. با این حال، به‌جای حذف یکباره این امکان که می‌توانست به افزایش صف در جایگاه‌ها منجر شود، شناسنامه‌دار کردن تراکنش‌های کارت اضطراری به‌عنوان راهکاری مکمل در دستور کار قرار گرفت.
اجرای آزمایشی طرح در جایگاه‌های تهران
اجرای طرح شناسنامه‌دار کردن کارت‌های اضطراری ابتدا به‌صورت آزمایشی در تعدادی از جایگاه‌های تهران آغاز شد. طبق اعلام مسئولان شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، این سامانه به مرور در جایگاه‌های بیشتری نصب و عملیاتی شده و میانگین زمان انجام فرآیند برای هر خودرو حدود ۳۰ ثانیه تا کمتر از یک دقیقه اعلام شده است.
کشف سوخت‌گیری‌های پرتکرار و رصد الگوهای مصرف
یکی از مهم‌ترین نتایج اولیه اجرای طرح، فراهم شدن امکان شناسایی سوخت‌گیری‌های پرتکرار است. بررسی تراکنش‌های ثبت‌شده در جایگاه‌های مجهز به سامانه نشان داده است که مواردی نظیر سوخت‌گیری‌های کلان (مانند دریافت بیش از ۲ هزار لیتر بنزین توسط یک فرد طی دوره مشخص) قابل رصد شده است. با این حال، مسئولان تأکید می‌کنند که این داده‌ها به‌تنهایی به معنای تخلف نبوده و هدف اصلی در این مرحله، ایجاد زیرساخت و تحلیل دقیق‌تر الگوی مصرف است تا سیاست‌گذاری‌ها بر پایه اطلاعات قابل اتکا انجام شود.
این طرح از انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی مستقل بوده و هدف آن افزایش شفافیت در زنجیره توزیع بنزین و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه سوخت است.
