به گزارش کدال نما ذره‌بین بورس، بررسی معاملات بورس کالایی پتروشیمی تبریز با نماد «شتبریز» در مردادماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد این شرکت طی ۱۲ جلسه معاملاتی و در قالب ۳۹ ردیف معامله، موفق به فروش ۱۲ هزار و ۷۱۹ تن محصول به ارزش ۲۶ هزار و ۴۰۶ میلیارد ریال معادل حدود ۲ هزار و ۶۴۱ میلیارد تومان شده است.
در این مدت، مجموع عرضه محصولات شرکت به ۱۳ هزار و ۲۲۵ تن رسید که فروش انجام‌شده، پوشش بیش از ۹۶ درصدی عرضه‌ها را نشان می‌دهد. همچنین تقاضای ثبت‌شده در تابلو بورس کالا به ۲۴ هزار و ۶۵ تن رسید که معادل حدود ۱.۸ برابر حجم عرضه‌شده بود؛ موضوعی که از تقاضای قابل توجه برای محصولات پتروشیمی تبریز در مردادماه حکایت دارد.
پلی‌اتیلن دورانی؛ پیشران فروش مردادماه
بررسی ترکیب فروش محصولات نشان می‌دهد پلی‌اتیلن سنگین دورانی 3840UA بیشترین سهم را در ارزش معاملات مردادماه داشته است.
این محصول با فروش ۶ هزار و ۴۶۸ تن و ثبت ارزش ۹ هزار و ۴۴۹ میلیارد ریالی، به‌تنهایی ۳۵.۸ درصد از کل ارزش معاملات ماه را به خود اختصاص داد و در صدر محصولات پتروشیمی تبریز قرار گرفت.
پس از آن، اکریلونیتریل بوتادین استایرن 0150 با سهم ۱۴.۴ درصد، پلی‌استایرن مقاوم 7240 با سهم ۱۲.۲ درصد و پلی‌استایرن معمولی 1540 با سهم ۱۰.۴ درصد قرار گرفتند.
این چهار محصول در مجموع بیش از ۷۳ درصد از ارزش فروش پتروشیمی تبریز در بورس کالا طی مردادماه را تشکیل دادند.
در مقابل، مجموع گریدهای پلی‌استایرن انبساطی یا EPS شامل 221HS، 321HS و 422FC حدود ۱۴ درصد از ارزش معاملات ماه را در اختیار داشتند؛ محصولاتی که در بخش قیمت با فشار قابل توجهی مواجه شدند.
سقوط ۳۳ تا ۳۸ درصدی قیمت گریدهای EPS
مهم‌ترین نکته منفی معاملات مردادماه، افت هم‌زمان قیمت هر سه گرید EPS بود.
قیمت گرید 221HS از ۵ میلیون و ۳۴۶ هزار و ۸۱۳ ریال در ۶ مردادماه به ۳ میلیون و ۳۴۱ هزار و ۷۶۷ ریال در ۲۷ مردادماه رسید که به معنای کاهش ۳۷.۵ درصدی است.
همچنین قیمت گریدهای 321HS و 422FC نیز به ترتیب ۳۲.۶ درصد و ۳۶.۸ درصد کاهش یافت.
هم‌زمانی افت قیمت در هر سه گرید EPS می‌تواند نشانه‌ای از تأثیر متغیرهای جهانی، از جمله تغییرات قیمت استایرن، یا کاهش تقاضای فصلی برای این محصولات باشد؛ موضوعی که می‌تواند در ادامه بر درآمد و سودآوری این بخش از سبد محصولات شرکت اثرگذار باشد.
رشد ۷.۶ درصدی پلی‌اتیلن دورانی
در نقطه مقابل، پلی‌اتیلن سنگین دورانی 3840UA عملکرد متفاوتی داشت و قیمت آن در طول مردادماه ۷.۶ درصد افزایش یافت.
قیمت این محصول از یک میلیون و ۴۱۹ هزار و ۹۱۷ ریال به یک میلیون و ۵۲۸ هزار ریال رسید و همین محصول نیز با توجه به سهم بالای خود از ارزش معاملات، به یکی از مهم‌ترین محرک‌های درآمدی پتروشیمی تبریز در مردادماه تبدیل شد.
در سایر محصولات اصلی، نوسان قیمت محدودتر و کمتر از ۳ درصد بود. با این حال، پلی‌پروپیلن نساجی پودر PPH-XD-045 نیز با افت حدود ۱۷ درصدی مواجه شد.
رقابت ۳۷.۷ درصدی خریداران بر سر محصولات
بررسی صرف قیمت پایانی نسبت به کف قیمت عرضه نیز از رقابت قابل توجه در معاملات مردادماه حکایت دارد.
میانگین صرف قیمت پایانی نسبت به کف عرضه در کل معاملات به ۳۷.۷ درصد رسید. بیشترین صرف قیمت مربوط به گرید EPS 221HS بود که به‌طور میانگین ۹۸.۷ درصد بالاتر از کف قیمت معامله شد.
این میزان رقابت نشان می‌دهد تقاضا برای این محصول در ابتدای ماه بسیار بالا بوده است؛ هرچند قیمت آن در ادامه مردادماه وارد مسیر نزولی شد.
در مقابل، پلی‌اتیلن سنگین دورانی و پلی‌استایرن معمولی 1460 تقریباً بدون صرف قیمت معامله شدند. بر این اساس، رشد قیمت پلی‌اتیلن دورانی را می‌توان بیشتر ناشی از افزایش قیمت پایه عرضه دانست تا رقابت شدید خریداران.
سهم ۵۸.۷ درصدی معاملات نقدی
از نظر نوع تسویه نیز، بخش عمده معاملات پتروشیمی تبریز به‌صورت نقدی انجام شد.
بر اساس داده‌های مردادماه، ۵۸.۷ درصد از ارزش معاملات معادل ۱۵ هزار و ۵۱۱ میلیارد ریال به معاملات نقدی اختصاص داشت. سهم معاملات سلف نیز ۳۹ درصد معادل ۱۰ هزار و ۳۰۹ میلیارد ریال بود و سلف مچینگ با سهم ۲.۲ درصدی در رتبه بعدی قرار گرفت.
نیمه نخست مرداد قوی‌تر از نیمه دوم
از نظر زمانی نیز ارزش معاملات در نیمه نخست مردادماه بیشتر از نیمه دوم بود.
ارزش معاملات پتروشیمی تبریز در نیمه نخست ماه به ۱۴ هزار و ۱۴۳ میلیارد ریال رسید، در حالی که این رقم در نیمه دوم ماه ۱۲ هزار و ۲۶۳ میلیارد ریال بود.
این تفاوت عمدتاً تحت تأثیر حجم بالاتر عرضه‌ها در ابتدای ماه و همچنین افت تدریجی قیمت برخی محصولات، به‌ویژه گریدهای EPS، قرار داشته است.
چشم‌انداز؛ دوگانه‌ای میان فروش قوی و فشار قیمتی
در مجموع، عملکرد «شتبریز» در بورس کالا طی مردادماه ۱۴۰۵ را می‌توان «رشد‌محور اما دوگانه» توصیف کرد.
از یک سو، فروش ۱۲ هزار و ۷۱۹ تن محصول، ارزش معاملات ۲۶.۴ هزار میلیارد ریالی، پوشش بیش از ۹۶ درصدی عرضه‌ها و تقاضای ۱.۸ برابری، از وضعیت مناسب تقاضا برای محصولات شرکت حکایت دارد.
از سوی دیگر، افت ۳۳ تا ۳۸ درصدی قیمت سه گرید EPS، در کنار کاهش ۱۷ درصدی قیمت پلی‌پروپیلن نساجی، نشان می‌دهد بخشی از سبد محصولات شرکت با فشار قیمتی مواجه شده است.
در این میان، تداوم عملکرد پلی‌اتیلن سنگین دورانی 3840UA و همچنین روند قیمت جهانی استایرن، دو متغیر مهمی هستند که می‌توانند در ارزیابی عملکرد ماه‌های آینده پتروشیمی تبریز مورد توجه بازار قرار گیرند. به‌ویژه آنکه سهم بالای پلی‌اتیلن دورانی از ارزش فروش، اثرگذاری این محصول بر روند درآمدی شرکت را افزایش داده است.
بنابراین برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت پتروشیمی تبریز، صرفاً توجه به حجم فروش کافی نیست و باید هم‌زمان روند قیمت محصولات، ترکیب فروش، میزان رقابت خریداران و تحولات بازارهای جهانی مرتبط با مواد اولیه و محصولات پتروشیمی نیز رصد شود.
