به گزارش ذره‌بین بورس، آمار عملکرد بورس کالای ایران در بهار ۱۴۰۵ نشان می‌دهد مجموع ارزش معاملات این بازار به ۱۸۰۰ همت رسیده است؛ رقمی که در مدت مشابه سال گذشته ۷۶۰ همت بود و از رشد قابل توجه معاملات در بازارهای مختلف بورس کالا حکایت دارد.
بر اساس این گزارش، ارزش معاملات بازار مالی و مشتقه با رشد ۲۶۶ درصدی به ۹۵۲ همت رسید، در حالی که ارزش معاملات بازار فیزیکی نیز با افزایش ۸۲ درصدی، ۹۱۹ همت ثبت شد. این آمار نشان می‌دهد بازار مالی برای نخستین بار سهم بیشتری از معاملات بورس کالا را به خود اختصاص داده و با سهم ۵۱ درصدی از بازار، از بازار فیزیکی پیشی گرفته است.
صندوق‌های کالایی؛ پیشتاز جذب نقدینگی
در میان ابزارهای مالی بورس کالا، صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی بیشترین سهم را در رشد معاملات داشتند. ارزش معاملات این صندوق‌ها از ۲۱۲ همت در بهار ۱۴۰۴ به ۷۶۴ همت در بهار امسال رسید که نشان‌دهنده رشد ۲۵۹ درصدی است.
همچنین حجم معاملات صندوق‌های کالایی با جهش ۴۱۹ درصدی، از ۲۷.۵ میلیارد واحد به حدود ۱۴۳ میلیارد واحد افزایش یافت. این روند بیانگر استقبال روزافزون سرمایه‌گذاران از سرمایه‌گذاری غیرمستقیم و نقش پررنگ صندوق‌های کالایی در هدایت نقدینگی به سمت بازار سرمایه است.
گواهی سپرده کالایی؛ موتور محرک بازار مالی
گواهی سپرده کالایی نیز یکی از ابزارهای پیشتاز بورس کالا در بهار امسال بود. ارزش معاملات این ابزار از ۳۵.۶ همت در مدت مشابه سال گذشته به حدود ۱۷۹ همت افزایش یافت و رشد چشمگیر ۴۰۳ درصدی را ثبت کرد.
حجم معاملات گواهی سپرده کالایی نیز با رشد ۳۰۹ درصدی از ۳۷ میلیون واحد به حدود ۱۵۲ میلیون واحد رسید؛ موضوعی که نشان‌دهنده افزایش نقش این ابزار در تعمیق بازار سرمایه، افزایش نقدشوندگی و اتصال دارایی‌های واقعی به بازارهای مالی است.
جهش کم‌سابقه معاملات اختیار معامله
بازار اختیار معامله نیز یکی از رکوردداران بهار ۱۴۰۵ بود. ارزش معاملات این ابزار با رشد خیره‌کننده ۵۷۲۸ درصدی به ۳.۴ همت رسید و حجم قراردادها نیز ۱۷۶۱ درصد افزایش یافت.
این آمار نشان می‌دهد استفاده از ابزارهای پوشش ریسک و معاملات حرفه‌ای در بورس کالا به شکل محسوسی افزایش یافته و بازار مشتقه جایگاه پررنگ‌تری در میان فعالان بازار پیدا کرده است.
سلف موازی و قراردادهای آتی؛ تداوم نقش در تأمین مالی و مدیریت ریسک
در بخش سلف موازی استاندارد، ارزش معاملات به حدود ۳.۸ همت رسید. اگرچه این ابزار نسبت به سال گذشته افت جزئی ۲.۵ درصدی را تجربه کرده، اما همچنان یکی از مهم‌ترین ابزارهای تأمین مالی تولیدکنندگان بدون اتکا به نظام بانکی محسوب می‌شود.
همچنین قراردادهای آتی با ثبت حدود ۸۳۴ میلیارد تومان ارزش معاملات و ۴۴.۶ میلیون قرارداد، همچنان نقش مهمی در کشف قیمت و مدیریت ریسک ایفا کردند و یکی از ارکان اصلی بازار مشتقه بورس کالا باقی ماندند.
بهار ۱۴۰۵؛ آغاز فصل جدید بورس کالا
آمارهای منتشرشده نشان می‌دهد بورس کالای ایران در بهار ۱۴۰۵ وارد مرحله جدیدی از توسعه شده است؛ مرحله‌ای که در آن ابزارهای مالی نه‌تنها نقش پررنگ‌تری در معاملات دارند، بلکه به بستری برای جذب سرمایه‌های خرد، تأمین مالی تولید، مدیریت ریسک و تعمیق بازار سرمایه تبدیل شده‌اند. پیشی گرفتن ارزش معاملات بازار مالی از بازار فیزیکی نیز می‌تواند نقطه عطفی در تحول ساختار بورس کالا و توسعه ابزارهای نوین مالی در بازار سرمایه ایران باشد.
