به گزارش ذرهبین بورس، افزایش تولید متانول و از طرفی سهم پایین مصرف آن در طرح های توسعهای، سبب شده حجم بالایی از متانول تولید کشور بهصورت خام صادر شود. با توجه به اینکه مشتری عمده متانول ایران، کشور چین است، به دلیل انحصار در بازار خرید، قدرت رقابتپذیری در بین تولیدکنندگان متانولی کشور کاهش یافته است. بنابراین، توسعه زنجیره ارزش این محصول و تولید محصولات با ارزشافزوده بالاتر یک الزام راهبردی در صنعت پتروشیمی کشور است. از طرفی تکمیل زنجیره ارزش ماده متانول با محصولاتی چون اسیداستیک، پلیاستال و فرمالدهید مقیاس بالایی ندارد و تبدیل متانول به دیگر شاخههای صنعت پتروشیمی شامل تبدیل متانول به اتیلن و پروپیلن حجم عمده مصرف را به خود اختصاص دادهاند، اما مقدار سرمایهگذاری مورد نیاز این واحدها بالا و در ضمن اقتصادیشدن آنها مستلزم سرمایهگذاری برای احداث واحدهای تکمیلی پاییندستی مانند پلیمرها و سایر مشتقات اتیلن و پروپیلن است.
غیر از صنعت پتروشیمی، شاخه دیگر مصرف متانول شامل کاربردهای سوختی است. افزایش مصرف بنزین، سرمایهگذاری مورد نیاز قابل توجه احداث پالایشگاههای جدید، زمان احداث قابل ملاحظه این واحدها، مشکلات دسترسی به فناوری مطلوب، روند کند برقیکردن خودروها و… در عبارتهای ناترازی بنزین، تغییر قیمت عرضه و لزوم واردات و تأمین ارز برای این فرآورده در بودجههای سالانه دولت نمود داشته، اما این شرایط یک فرصت توسعهای نیز پیشروی کارشناسان صنعت پتروشیمی کشور گشوده است؛ فرصت هوشمندانه استفاده از فناوریهای کیمیاگری صنعت پتروشیمی برای افزایش عرضه محصولات باکیفیت و افزایش پایداری در اقتصاد کشور.
به اتکای تجربیات ارزشمند سالهای اخیر بدنه متخصص دانشگاهی و پژوهنده صنعت پتروشیمی، تأمین فناوری تولید بنزین از متانول قابل اجراست. افزایش سهم برقیسازی خودروها در چین و افزایش مارجین سودآوری پالایشگاههای این کشور در شرایط سالهای اخیر قیمتهای عرضه نفت، باعث در دسترس بودن ظرفیت نصبشده این واحدها برای انتقال به کشورمان است.
علاوه بر در دسترس بودن شرایط انتقال تکنولوژی و بومیسازی حداکثری آن، بنزین تولیدی از متانول با مشخصات کیفی اکتان ۹۲ الی ۹۵ و استاندارد یورو۵ محسوب میشود و طبیعتا قابلیت عرضه با قیمت قابل رقابت با بنزین سوپر وارداتی را دارد و در ضمن در کاهش آلودگی شهرهای بزرگ مؤثر خواهد بود.
توسعه صنعت پتروشیمی و پالایشگاهی کشور در سالهای اخیر، مبتنی بر نزدیکی به میادین نفت و گاز و در نیمه غربی کشور بنا نهاده شده است، اما در رویکردهای نوین مباحث توسعه ایران، سواحل مکران بهکرات رسانهای شده است. استقرار واحدهای پتروشیمی و پالایشگاهی در جنوب شرقی ایران و در مجاورت دریای عمان، سرفصل جدید توسعه سرزمینی را برای نسلهای آینده کشور محقق خواهند کرد.
در این قاب، هاب پتروشیمی مکران در مجاورات چابهار یکی از این زیرساختهای صنعتی مهم کشور در سالهای آتی است که شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس نیز با دراختیارداشتن شرکت پتروشیمی تفتان آریا منطقه آزاد چابهار، در توسعه آن سهیم و نقشآفرین است.
علاوه بر مباحث خوراک، محصول، فناوری و مکانیابی، تأمین منابع مالی مورد نیاز طرحهای تولید بنزین از متانول نیز حائز اهمیت است. یکی از نقاط قوت این طرحها، سرمایهگذاری به مراتب پایینتر در مقایسه با سایر مسیرهای تکمیل زنجیره ارزش متانول تا رسیدن به محصول نهایی است و علاوه بر این، دولت مصوبه اوراق تسهیلات پروژه به طرحهای تولید بنزین از متانول شامل منطقه مکران را هوشمندانه و هدفمند تصویب و ابلاغ کرده است.
نکته حائز اهمیت در این طرح، آگاهی از روند دستیابی صنعت پتروشیمی به فناوریهای مدرن در آستانه ورود به کشور است. فناوری تولید بنزین از متانول در ردیف فناوریهای تولید هیدروکربور مایع از خوراک گازی محسوب میشود و در سالهای اخیر طرحهای زیادی برای دستیابی به این تکنولوژی در کشور وجود داشتهاند که روی کاغذ تعریف شده اما به بهرهبرداری نرسیدهاند.
در گام نخست باید با مرور این سابقه و حافظه تاریخی، نفرات باتجربه و نخبه و دارای دغدغه توسعه فردای ایران را گرد هم آورد و سپس با اتکا به مدیریت دانش و خرد جمعی بهدستآمده در صنعت ارزشآفرین پتروشیمی، به عنوان اهرم، موفقیت در انتقال این لایسنس مدرن و پیچیده را برای نسل امروز و فردای کشور عزیزمان محقق ساخت.
