به گزارش ذرهبین بورس، تصمیم پلیس راهور مبنی بر صدور مجوز تردد خودروهای پلاک مناطق آزاد (کیش، قشم، اروند، چابهار و ماکو) در تمامی جادههای کشور، موجی از نگرانی را در میان خودروسازان داخلی ایجاد کرده است. سردار سیدتیمور حسینی، رئیس پلیس راهور فراجا، با اشاره به شرایط خاص کشور در دوران اخیر، تصریح کرد که این تصمیم با هدف کاهش آسیبپذیری و در راستای تدابیر پدافندی اتخاذ شده است. طبق این ابلاغیه، خودروهای این مناطق بدون نیاز به تغییر پلاک، میتوانند در سراسر جغرافیای ایران تردد کنند؛ گشایشی که به اعتقاد تحلیلگران، میتواند به عمر انحصارِ خودروسازان پایان دهد.
صنعت خودرو؛ بیمارِ مزمنِ پشتِ حصارهای تعرفهای
علی شریعتی، عضو اتاق بازرگانی، در گفتوگو با ایلنا، ریشه مخالفت خودروسازان با این طرح را نه در مسائل فنی، بلکه در حفظ منافع نامشروع ناشی از انحصار دانست. او معتقد است صنایع خودرو و لوازم خانگی به دلیل دههها حمایت مصنوعی و بستن مرزها، از رقابت جهانی فاصله گرفته و به «صنایع بیمار» تبدیل شدهاند.
شریعتی با انتقاد از ادعای «اشتغالزایی» این خودروسازان میگوید: «این ادعاها تنها سرپوشی بر یک زنجیره معیوب است. خودروسازان نه به دلیل کیفیت، بلکه به دلیل نبود رقیب و ایجاد فضای انحصاری، محصولات خود را به مردم تحمیل میکنند.»
از «لاتاری خودرو» تا دامپینگ پسته برای قطعات بنجل
این عضو اتاق بازرگانی، سیستم فعلی فروش خودرو در ایران را با قمار مقایسه کرد و گفت: «وقتی ثبتنام خودرو با بلوکه کردن سرمایه مردم و تضمین سودهای کلان بدون هیچ ارزش افزودهای انجام میشود، اگر نامش قمار نیست، پس چیست؟»
شریعتی با افشای ابعاد تازهای از ناکارآمدی این صنعت، به استراتژی ارزی خودروسازان اشاره کرد: «خودروسازان به جای قرارداد با برندهای معتبر جهانی، با تأمینکنندگان قطعات بیکیفیت چینی همکاری کردهاند. فاجعهبارتر اینکه برای تأمین ارزِ این قطعات، به دامپینگ محصولات کشاورزی نظیر پسته و خرما روی آوردهاند؛ بهطوریکه محصولات باکیفیت ایرانی را در چین ارزانتر از قیمت واقعی فروختهاند تا قطعات درجهسه خودرو وارد کنند.»
آزادی تردد؛ سدی در برابر سلطه خودروهای بیکیفیت
شریعتی معتقد است که ورود خودروهای باکیفیتِ «گذر موقت» به کل کشور، تهدیدی مستقیم برای جایگاه خودروسازانی است که با حذف رقیب، بازار را در قبضه گرفتهاند. او میگوید: «وقتی مصرفکننده ببیند با قیمت یک خودروی بیکیفیت چینی میتواند سوار خودروی بهروز اروپایی شود، قطعاً انتخاب دیگری خواهد داشت. همین موضوع باعث شده خودروسازان برای حفظ تخت پادشاهی خود، دست به کار شوند تا جلوی تردد خودروهای آزاد را بگیرند.»
وی در پایان با تأکید بر لزوم بازنگری در طرحهای محدودکننده، تصریح کرد: «در صنعت لوازم خانگی هم دیدیم که انحصار چطور باعث رشد تقلب شد؛ تا زمانی که رقابت واقعی شکل نگیرد و حقوق مصرفکننده در اولویت نباشد، هرگونه ممنوعیت تردد یا واردات، تنها به گسترش فساد و بیکیفیتی دامن خواهد زد.»
