به گزارش ذره‌بین بورس، وزارت خزانه‌داری آمریکا روز ۷ ژوئیه ۲۰۲۶، با انتشار مجوز عمومی جدید (X1)، عملاً مجوز پیشین خود را که کمتر از یک ماه پیش برای تسهیل صادرات نفت و محصولات پتروشیمی ایران صادر شده بود، باطل کرد. این چرخش ناگهانی در سیاست واشنگتن، در حالی رخ می‌دهد که این مجوز بخشی از توافقات دیپلماتیک «تفاهم‌نامه ژوئن ۲۰۲۶» برای کاهش تنش‌ها میان دو کشور محسوب می‌شد.
اولتیماتوم ۱۰ روزه به خریداران نفت ایران
بر اساس دستورالعمل جدید وزارت خزانه‌داری آمریکا، طرف‌های تجاری تنها ۱۰ روز فرصت دارند تا به تمامی معاملاتی که پیش‌تر بر اساس مجوز قبلی (فروش و تحویل نفت خام و محصولات پتروشیمی با منشأ ایرانی) انجام شده بود، پایان دهند. در این بیانیه تأکید شده است که از تاریخ صدور این اطلاعیه (۷ ژوئیه ۲۰۲۶)، هیچ‌گونه معامله جدیدی اعم از خرید، بارگیری یا تراکنش مالی مرتبط با صادرات نفتی ایران مجاز نخواهد بود.
واکنش کاخ سفید؛ «اقدامات ایران در تنگه هرمز غیرقابل قبول است»
این اقدام در حالی صورت گرفت که یک مقام ارشد آمریکایی در گفتگو با رویترز، اقدامات اخیر ایران در تنگه هرمز را «کاملاً غیرقابل قبول» خوانده و تهدید کرده است که این رویدادها با «پیامدهای سنگین» همراه خواهد بود. تحلیلگران بین‌المللی این اقدام را سیگنالی برای عقب‌نشینی واشنگتن از دیپلماسی انرژی و بازگشت به سیاست فشار حداکثری ارزیابی می‌کنند.
نقض صریح تفاهم‌نامه ژوئن
بررسی‌های حقوقی نشان می‌دهد که این بیانیه، نقض آشکار بند دهم تفاهم‌نامه امضاشده میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده است. طبق این بند، واشنگتن متعهد شده بود تا زمان تعیین تکلیف نهایی تحریم‌ها، معافیت‌های لازم برای صادرات نفت خام، محصولات پتروشیمی و تمامی خدمات مرتبط با آن (شامل تراکنش‌های بانکی، بیمه و حمل‌ونقل) را صادر و تمدید کند.
با لغو این مجوز، تفاهم شکننده ژوئن عملاً در وضعیت تعلیق قرار گرفته است و بازار نفت اکنون در انتظار واکنش رسمی تهران به این اقدام و پیامدهای آن بر قیمت‌های جهانی انرژی است.
