اگر این شرایط فراهم شود، بازار سهام باید یکی از نخستین بخش‌های منتفع باشد؛ چراکه بخش مهمی از ارزش شرکت‌های ایرانی هنوز پایین‌تر از توان واقعی آنها قرار دارد و با بهبود فضای کسب‌وکار، ورود فناوری، افزایش بهره‌وری و کاهش نااطمینانی، امکان رشد قابل‌توجه ارزش بنگاه‌ها فراهم خواهد شد. در دنیایی که هوش مصنوعی با سرعت زیادی در حال افزایش بهره‌وری و تغییر ساختار تولید است، صرفِ کار کردن دیگر تنها مسیر مشارکت در رشد اقتصادی نخواهد بود. AI به شرکت‌ها امکان می‌دهد با نیروی انسانی کمتر، محصول و خدمت بیشتری تولید کنند و در نتیجه بخش بزرگ‌تری از ارزش افزوده به سود شرکت‌ها منتقل شود. از طرف دیگر، بازده سرمایه ممکن است سریع‌تر از رشد دستمزدها افزایش یابد. به همین دلیل، سهامداری صرفا یک فعالیت مالی یا معاملاتی نیست، بلکه نوعی مشارکت در مالکیت کسب‌وکارهایی است که آینده اقتصاد را شکل می‌دهند. در چنین فضایی، کسانی که سهمی از مالکیت شرکت‌ها، صندوق‌ها یا دارایی‌های مولد دارند، از رشد ناشی از فناوری نیز بهره‌مند می‌شوند.
هوش مصنوعی همچنین به‌دلیل نیاز به داده، مقیاس، زیرساخت و سرمایه‌گذاری سنگین، تمایل به ایجاد تمرکز بیشتر در اقتصاد دارد. این موضوع می‌تواند فاصله میان کسانی که مالک دارایی‌های مولد هستند و کسانی را که تنها درآمد کاری دارند، بیشتر کند. در نتیجه، سهامداری را می‌توان راهی برای حفظ ارتباط افراد با رشد اقتصادی آینده دانست. این سهامداری الزاما به معنای خرید و فروش روزانه یا رفتارهای سفته‌بازانه نیست، بلکه می‌تواند از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری، صندوق‌های بازنشستگی، سبدهای متنوع یا حتی مشارکت در کسب‌وکارهای کوچک و متوسط انجام شود. هدف اصلی، شریک شدن در خلق ارزش آینده است، نه صرفا معامله‌گری.
در عین حال، این تحول به معنای بی‌اهمیت شدن انسان، تخصص یا کار نیست. مهارت، تجربه، خلاقیت، توان تصمیم‌گیری و روابط انسانی همچنان نقش تعیین‌کننده دارند؛ اما احتمال دارد ترکیب منابع درآمدی افراد تغییر کند و سهم درآمد ناشی از مالکیت افزایش یابد. از این منظر، مساله اصلی آینده فقط اختلاف درآمد میان افراد نخواهد بود، بلکه تفاوت میان کسانی خواهد بود که در دارایی‌ها و کسب‌وکارهای آینده سهم دارند و کسانی که ندارند. بنابراین، در عصر هوش مصنوعی، سهامدار بودن را می‌توان نه صرفا یک انتخاب سرمایه‌گذاری، بلکه بخشی از استراتژی حضور و مشارکت در اقتصاد آینده دانست.
دکتر حسین عبده‌تبریزی: اقتصاددان
