پایان سال گذشته زیان انباشته و جمع بدهی جاری این شرکتها ۲۵۸ و 573 هزار میلیارد تومان بود. زیان انباشته ایران خودرو و سایپا تا امروز به ۳۱۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. در حالیکه ارزش بازار خودروسازان به ۶۴۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافته، زیانها همچنان رو به افزایش است.
مطالبات تعیینتکلیفنشده زنجیره تأمین نیز به ۱۶۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. خودروسازان به دلیل کمبود نقدینگی و اعتبار از روشهایی همچون خرید دین، صدور چک، اعتبار داخلی و اوراق گام برای تأمین مالی استفاده میکنند که نوعی آیندهفروشی است. اگر امروز فعالیت صنعت خودرو متوقف شود، دو خودروساز بزرگ ۱۲۰ هزار میلیارد تومان بدهکار خواهند بود. این شرکتها ماهانه بطور متوسط ۱۰ هزار میلیارد تومان برای پاس کردن اسناد گذشته نیاز دارند.
ایران خودرو اخیراً پیشنهاد انجمن را پذیرفت و امکان تسویه ۶۰ روزه از محل اعتبار قطعهسازان را فراهم کرد در حالیکه سایپا به دلیل شرایط نامناسب مالی این پیشنهاد را نپذیرفت. ایران خودرو ظرف سه تا چهار هفته گذشته حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان اسناد مالی در اختیار قطعهسازان قرار داده و بخشی از بدهیهای معوق را مدیریت کرده است. با این حال، بدهی جاری دو خودروساز بزرگ به رقم بیسابقه ۶۲۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.
در پنجماه سال، تولید خودرو با کاهش ۱۹ درصدی همراه بوده که در بخش سواری ۱۶ درصد کاهش ثبت شده است. فقط در مردادماه، تولید سواری ۶ درصد نسبت به سال قبل کاهش داشت. با این حال ایران خودرو در همین ماه ۲۶ درصد افزایش تولید نسبت به سال گذشته داشت و در مجموع تجمیعی سواری تا پایان مرداد به رشد مثبت دو درصد رسید.
سایپا همچنان درگیر مشکلات گذشته و بدهیهای انباشته است. ورودی روزانه سایپا در خرداد ماه از ۷۰۰ به ۱۵ میلیارد تومان سقوط کرد و همین مسئله موجب انباشت چکها و اسناد معوق شد. با وجود این در مرداد با همکاریهای مشترک و مدیریت چکهای سررسید، وضعیت اندکی بهبود یافت و کاهش تولید سواری سایپا به ۲۲ درصد محدود شد. هرچند در مجموع تا پایان مرداد همچنان ۳۰ درصد کاهش تولید دارد.
با روند موجود، تحقق برنامه تولید وزارت صنعت امکانپذیر نیست. ایران خودرو در مرداد بار تولید را به دوش کشید اما این شرایط پایدار نخواهد بود زیرا منابع ورودی آن محدود و فروش نیز با مشکلات جدی روبرو شده است. اقتصاد تابع دستور نیست بلکه تابع قوانین است. اگر منابع مالی بهدرستی مدیریت نشود، استمرار تولید صنعت خودرو با چالش جدی مواجه خواهد شد.
منبع: بورس پرس
