به گزارش ذرهبین بورس، حمیدرضا ستوده، رئیس مرکز نظارت بر امنیت اطلاعات بازار سرمایه سازمان بورس، درباره نقش هوش مصنوعی در آینده بازار سرمایه اظهار کرد: هوش مصنوعی در حال حاضر در حوزه زیرساخت و داده پیشرو است و ورود این فناوری به فرایندهای کاری، یک روند طبیعی و تا حد زیادی اجتنابناپذیر محسوب میشود.
وی افزود: امروز فناوریهایی مانند هوش مصنوعی مولد و مدلهای زبانی بزرگ در حال ورود به فرایندهای کاری هستند و انتظار میرود این روند در سالهای آینده با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند.
ستوده ادامه داد: اینکه یک نهاد مالی یا یک کسبوکار فعال در بازار سرمایه از هوش مصنوعی برای تحلیل اطلاعات، پردازش اسناد، اتوماسیون فرایندها، ارائه خدمات به مشتریان، مدیریت ریسک و سایر حوزهها استفاده کند، اتفاقی طبیعی است.
به گفته وی، هوش مصنوعی به تدریج از یک فناوری مستقل خارج شده و به بخشی از بافت و لایههای مختلف کسبوکار تبدیل خواهد شد و بازار سرمایه نیز از این روند مستثنی نیست.
ضرورت تدوین نقشه راه هوش مصنوعی در بازار سرمایه
رئیس مرکز نظارت بر امنیت اطلاعات بازار سرمایه با اشاره به ضرورت نگاه حاکمیتی به هوش مصنوعی گفت: زمانی که از ورود بازار سرمایه به عصر هوش مصنوعی صحبت میکنیم، موضوع صرفاً اجرای چند پروژه هوش مصنوعی نیست، بلکه باید درباره نحوه استفاده هماهنگ، مسئولانه و پایدار از ظرفیتهای این فناوری در توسعه زیرساختهای بازار تصمیمگیری شود.
ستوده تصریح کرد: اگر دادههای ساختاریافته و متناسب با نیازهای کسبوکار در اختیار نداشته باشیم، نمیتوانیم از هوش مصنوعی به شکل دقیق و متناسب با نیازهای بازار استفاده کنیم.
وی افزود: در کنار داده مناسب، باید زیرساخت متناسب با آن نیز وجود داشته باشد تا نیازهای کسبوکار به راهکارهای قابل استفاده تبدیل شده و در نهایت بتوان خدمات و محصولات مورد نیاز مشتریان و فعالان بازار سرمایه را ارائه کرد.
این مقام مسئول در سازمان بورس، تدوین نقشه راه روشن، منسجم و قابل اجرا برای هوش مصنوعی در بازار سرمایه را یکی از الزامات اصلی این تحول دانست و گفت: با ایجاد چنین نقشه راهی میتوان میان بخشهای مختلف بازار همافزایی و همگرایی ایجاد کرد و با استفاده از ظرفیت داده و زیرساختهای موجود، مسیر توسعه هوش مصنوعی را در سطح اکوسیستم بازار سرمایه مهندسی کرد.
هوش مصنوعی؛ ابزار جدید ناظر برای کشف تخلفات پیچیده
ستوده درباره نقش هوش مصنوعی در کشف رفتارهای غیرعادی و شناسایی تخلفات معاملاتی نیز اظهار کرد: ظرفیت هوش مصنوعی در این حوزه بسیار بالاست و میتوان از آن برای ایجاد سامانههای هوشمند کشف الگوهای پیچیده تخلف، پولشویی، دستکاری بازار و رفتارهای غیرعادی استفاده کرد.
وی ادامه داد: برای اینکه چنین سامانههایی بتوانند به نتایج دقیق و قابل اتکا برسند، ممکن است لازم باشد ارتباط میان رفتارهای معاملاتی، اطلاعات مالکیتی، جریانهای مالی و تراکنشهای مرتبط نیز بهصورت یکپارچه مورد تحلیل قرار گیرد.
رئیس مرکز نظارت بر امنیت اطلاعات بازار سرمایه افزود: بخشی از این اطلاعات در اختیار ارکان بازار سرمایه، از جمله بورسها و شرکتهای مرتبط قرار دارد، اما بخش دیگری از اطلاعات در اختیار سایر نهادهای مالی و حتی شبکه بانکی است.
به گفته ستوده، برای ایجاد یک سامانه هوشمند و جامع نظارتی، همگرایی میان نهادهای مختلف حاکمیتی و مالی ضروری است تا امکان استفاده یکپارچه و استاندارد از دادهها فراهم شود.
مرزبندی میان هوش مصنوعی و تصمیمگیری الگوریتمی
وی همچنین درباره ضرورت تعیین مرز میان استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل و اتکای بیش از حد به تصمیمات الگوریتمی گفت: در این حوزه، موضوع مسئولیت استفاده از اطلاعات، استانداردهای تبادل داده و حکمرانی داده اهمیت ویژهای پیدا میکند.
ستوده خاطرنشان کرد: میان عناصر اصلی حکمرانی داده و استفاده از الگوریتمهایی که برای کشف تقلب، ناهنجاریهای معاملاتی و سایر تخلفات مورد استفاده قرار میگیرند، باید چارچوب مشخصی وجود داشته باشد.
وی افزود: پروتکلها و استانداردهای مشخص میتوانند مرزبندی لازم را ایجاد کرده و مسئولیت هر یک از نهادها و ارکان در فرایند استفاده از داده و الگوریتمهای هوش مصنوعی را مشخص کنند.
