به گزارش ذرهبین بورس، در شرایطی که گمانهزنیها درباره احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه ایران شدت گرفته، مجله تایم در گزارشی به تاریخ ۲۲ فوریه از افزایش مخالفتها در داخل و خارج از حزب جمهوریخواه با هرگونه حمله بدون مجوز کنگره خبر داده است.
در همین چارچوب، دو نماینده مجلس نمایندگان آمریکا، توماس مَسی و رو کانا، در حال تدوین طرحی هستند که رئیسجمهور را از صدور دستور حمله به ایران بدون مجوز کنگره منع میکند. مَسی با استناد به قانون اساسی آمریکا تأکید کرده که اختیار اعلان جنگ در صلاحیت کنگره است و تمرکز دولت باید بر جلوگیری از ورود به جنگی دیگر در خاورمیانه باشد.
از منظر حقوقی نیز برخی کارشناسان بر نبود پشتوانه قانونی کافی برای اقدام یکجانبه تأکید دارند. دیوید جانوفسکی، رئیس مرکز «پروژه نظارت بر دولت» مستقر در واشنگتن، در گفتوگو با تایم تصریح کرده است که رئیسجمهور تنها در شرایط اضطراری و در صورت وجود تهدیدی قریبالوقوع علیه منافع آمریکا میتواند بدون مجوز کنگره دستور حمله صادر کند؛ شرایطی که به گفته او در وضعیت کنونی مصداق ندارد. به باور وی، حتی یک حمله محدود نیز بدون طی روند قانونی، در چارچوب قانون اساسی آمریکا غیرقانونی تلقی خواهد شد.
او همچنین یادآور شده که هرگونه اقدام نظامی علیه یک کشور مستقل عملاً در حکم اقدام جنگی است و اعلان جنگ طبق قانون اساسی در حوزه اختیارات کنگره قرار دارد، نه رئیسجمهور. به گفته جانوفسکی، تجربه حملات ژوئن ۲۰۲۵ نیز از منظر حقوقی محل مناقشه بوده است.
نقش بازدارنده کنگره
به اعتقاد این تحلیلگر، حتی سکوت یا عدم همراهی کنگره میتواند بهمنزله مخالفت تلقی شود و مشروعیت اقدام نظامی را زیر سؤال ببرد. با این حال، اعلام موضع صریح نمایندگان میتواند مانعی حقوقی و سیاسی جدی برای کاخ سفید ایجاد کند و دولت را ناگزیر سازد پیش از هر تصمیمی، نظر قانونگذاران را جلب کند.
نگرانیهای انتخاباتی و خاطره شکستهای گذشته
روزنامه ساندی تایمز نیز با نگاهی سیاسیتر به موضوع پرداخته و نوشته است که دونالد ترامپ با وجود مواضع تند، بهخوبی از ریسکهای اقدام نظامی آگاه است. این روزنامه یادآوری کرده که شکست عملیات نجات گروگانهای آمریکایی در دوران ریاستجمهوری جیمی کارتر در صحرای طبس، تأثیر سیاسی عمیقی بر سرنوشت کارتر گذاشت؛ تجربهای که همچنان در حافظه سیاست آمریکا باقی مانده است.
به نوشته ساندی تایمز، با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای نوامبر، بخشی از جمهوریخواهان نگراناند که هرگونه ناکامی در یک درگیری احتمالی با ایران، اکثریت این حزب در کنگره را تهدید کند. این در حالی است که ترامپ با شعار «اول آمریکا» و پایان دادن به «جنگهای بیپایان» بار دیگر وارد کاخ سفید شده و پایگاه رأی او حساسیت ویژهای نسبت به مداخلات خارجی دارد.
تردید در محاسبات راهبردی
از سوی دیگر، روزنامه نیویورک تایمز در تحلیلی جداگانه نوشته است که ترامپ ممکن است در ارزیابی میزان فشارپذیری ایران دچار خطای محاسباتی شده باشد. به گزارش این روزنامه، کاخ سفید تحولات اخیر و آنچه «جنگ ۱۲روزه» توصیف شده را بهعنوان دستاوردی راهبردی تلقی کرده و آن را اهرمی برای تقویت موقعیت خود در مذاکرات میداند.
بر اساس این تحلیل، اعزام تجهیزات نظامی بیشتر به خاورمیانه و خلیج فارس نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است. با این حال، برخی ناظران معتقدند اتکای بیش از حد به نمایش قدرت نظامی، بدون تعیین اهداف واقعبینانه در مذاکرات، میتواند نتیجه معکوس داشته باشد؛ بهویژه آنکه رویکرد خواستههای حداکثری در تیم سیاست خارجی آمریکا، انعطافپذیری واشنگتن را محدود میکند.
در مجموع، این گزارشها نشان میدهد که گزینه نظامی علیه ایران نهتنها با چالشهای میدانی، بلکه با موانع جدی حقوقی و سیاسی در داخل آمریکا روبهروست؛ موانعی که میتواند سرنوشت تحولات پیشرو در خاورمیانه را به تصمیم و آرایش نیروها در کنگره گره بزند.
