واکاوی تلاطم‌های بازار طلا از پاییز تا امروز/ بهترین روش سرمایه‌گذاری در طلا چیست؟

آغاز رشد در مهر تا آذر ۱۴۰۴ : اول مهرماه، قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار، ۹۴ میلیون و ۴۳۱ هزار ریال بود که با افزایش ۸۲۶ هزار ریالی همراه شد. فعال شدن مکانیسم ماشه و تشدید انتظارات تورمی از محرک‌های اولیه رشد قیمت محسوب می‌شود. اول آبان قیمت به ۱۰۸ میلیون و ۹۵۳ هزار ریال رسید. افزایش نرخ دلار داخلی و اونس جهانی روند صعودی را تقویت کرد. در هفته پایانی آذر قیمت طلا به ۱۳۸ میلیون و ۴۸۰ هزار ریال رسید. افزایش انتظارات تورمی در داخل، مهم ترین عامل این رشد سریع بود.
دی و بهمن 1404:  تنش شدید میان ونزوئلا و آمریکا ، توقیف نفتکش‌ها و افزایش نااطمینانی ژئوپلیتیکی، تقاضا برای دارایی‌های امن را بالا برد. همچنین انتظارات کاهش نرخ بهره آمریکا به تقویت قیمت طلا کمک کرد و در دی ماه، اونس جهانی تا ۴۴۱۰ دلار افزایش یافت. در بهمن ماه، هم زمان با رشد نرخ ارز در ایران و افزایش قیمت یک اونس طلا تا محدوده ۴۹۰۰ دلار ، بازار داخلی جهش قابل توجهی را تجربه کرد. قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار تا پایان بهمن به حدود ۱۹۸ میلیون ریال رسید؛ رشدی که حاصل هم افزایی تورم داخلی ، افزایش نرخ ارز و رشد بهای جهانی طلا بود.
اسفند 1404: پیش از آغاز جنگ در اسفند ماه، قیمت یک گرم طلا به محدوده ۲۱ تا ۲۳ میلیون تومان رسید. افزایش ریسک جنگ ، تقاضای احتیاطی را تشدید کرد و طلا حتی در مقاطعی به بالاتر از ارزش ذاتی معامله شد. با آغاز درگیری ها، بازار وارد فاز هیجانی شد اما کاهش توان خرید و افت معاملات، مانع از تداوم جهش شد.
دوره اصلاح قیمتی و نوسان شدید: اواخر اسفند تا فروردین ۱۴۰۵، پس از ثبت سقف قیمتی، بازار وارد فاز اصلاح شد. مجموعه‌ای از عوامل از جمله نوسان نرخ ارز، فروش برخی از ذخایر طلا توسط برخی کشورها و تغییر انتظارات نسبت به آینده جنگ، موجب کاهش تدریجی قیمت شد و طلا به محدوده ۱۶ تا ۱۸ میلیون تومان بازگشت. در این مقطع ، قیمت یک اونس طلا در بازارهای جهانی با نوسان در محدوده تقریبی ۴۰۰۰ تا ۴۸۰۰ دلار رسید. کاهش مقطعی قیمت طلا در بازارهای جهان ، در کنار رشد قیمت تتر در ایران، موجب واگرایی نسبی میان قیمت طلا در بازارهای داخلی و خارجی شد. در این میان اخبار مربوط به آتش بس یا تشدید تنش‌ها، به سرعت در قیمت نفت و سپس در قیمت جهانی طلا و بازار داخلی منعکس می‌شد و نشان می‌داد که بازار طلا بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی واکنش لحظه‌ای دارد.
بازگشت نوسان با محوریت تنگه هرمز در اردیبهشت ۱۴۰۵: ابتدای اردیبهشت، قیمت یک گرم طلای 18 عیار در محدوده ۱۶ تا ۱۷ میلیون تومان قرار داشت. اما با تشدید تنش در تنگه‌هرمز و افزایش ریسک اختلال در عرضه نفت و احتمال کاهش درآمدهای ارزی، روند صعودی جدیدی آغاز شد و قیمت‌ها مجددا به کانال‌های بالاتر وارد شد. جهش قیمت نفت و افزایش نگرانی‌های منطقه‌ای، محرک اصلی این رشد بود. هر چند بازار پس از جهش اولیه وارد فاز رفت و برگشتی و از تداوم صعود پرشتاب جلوگیری شد.
رشد نقدینگی، انتظارات تورمی و شکاف میان ارزش ذاتی و قیمت بازاری 
در مقایسه میان تقاضا برای طلا و صندوق‌های سرمایه گذاری در دوره‌های بحران، طلای فیزیکی با هیجان بیشتری رشد می‌کند اما صندوق‌های طلا ممکن است در کوتاه مدت حتی زیر ارزش ذاتی معامله شوند. در نتیجه تجربه نشان می‌دهد که  صندوق‌های درآمد ثابت در شرایط بی ثباتی، عملکرد باثبات‌ تری داشته و بازدهی قابل قبولتری ثبت می‌کنند.
با توجه به شرایط اقتصادی و سیاسی کنونی انتظار می‌رود که در طول سال ۱۴۰۵، طلا همچنان ابزار پوشش ریسک تورم و نااطمینانی سیاسی باشد، اما به تنهایی بهترین گزینه سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شود. تشکیل سبد پورتفولیو شامل بخشی طلا، دارایی ارزی و صندوق درآمد ثابت، می‌تواند راهبردی متعادل برای مدیریت ریسک در شرایط پر تلاطم اقتصادی باشد./نفت ما