به گزارش ذرهبین بورس، رشد پیاپی اجارهبها و کاهش توان مالی خانوارها، بسیاری از مستاجران را ناچار کرده به محلههای ارزانتر یا حتی حاشیه شهرها نقل مکان کنند. با این حال، نبود آمار رسمی و بهروز از تحولات بازار مسکن تهران، تصویر روشنی از میزان افزایش قیمتها ارائه نمیدهد.
بانک مرکزی تا مردادماه ۱۴۰۳ بهصورت ماهانه آمار معاملات و میانگین قیمت مسکن را منتشر میکرد، اما پس از تصویب «قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول» و راهاندازی سامانههای «کاتب» و «خودنویس»، انتشار این آمار متوقف شد. از آن زمان، اطلاعات رسمی درباره تورم مسکن و اجارهبها صرفاً به گزارشهای ماهانه و سالانه مرکز آمار ایران در قالب شاخص قیمت مصرفکننده محدود شده است.
اتحادیه املاک: آمار دقیقی از افزایش اجاره نداریم
داوود بیگینژاد، نایبرئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران، در گفتوگو با تجارتنیوز با اشاره به نبود خروجی آماری از سامانههای ثبت قرارداد گفت:
«با توجه به اینکه سامانههایی که قراردادها را ثبت میکنند خروجی آمار ندادهاند، نمیتوان آمار دقیقی نسبت به افزایش قیمت نقطه به نقطه سال قبل ارائه کرد.»
او ادعاهای مربوط به دو برابر شدن اجارهبها در تهران را تأیید نکرد و افزود:
«در بسیاری از مناطق تهران ۲۰ تا ۳۰ درصد رشد داشتهایم، اما رشد دو برابری اجاره را تأیید نمیکنم.»
به گفته بیگینژاد، تعداد فایلهای عرضهشده در بازار نسبت به سالهای گذشته کاهش یافته و نبود آمار رسمی موجب شده برخی افراد بر اساس برداشتهای شخصی اقدام به تعیین قیمت کنند.
نبود دسترسی به دادههای سامانههای «کاتب» و «خودنویس»
نایبرئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران همچنین اعلام کرد که برخلاف گذشته که سامانه املاک و مستغلات اطلاعات بازار را در اختیار فعالان قرار میداد، اکنون اطلاعات سامانههای «کاتب» و «خودنویس» منتشر نمیشود.
او با بیان اینکه اتحادیه در حال حاضر به آمار تعداد و حجم قراردادهای ثبتشده دسترسی ندارد، تصریح کرد:
«در حال حاضر هیچ آماری از رشد قیمت اجاره و وضعیت بازار در اختیار نداریم.»
روایت متفاوت مشاوران و مستاجران
در مقابل، برخی مشاوران املاک روایت متفاوتی از وضعیت بازار ارائه میکنند. یکی از مشاوران املاک در غرب تهران میگوید:
«بیشتر قراردادهای اجارهای که امسال نوشتهایم حدود ۵۰ درصد افزایش داشتهاند. البته مواردی هم بوده که مالک اجاره را تقریباً دو برابر کرده و مستاجر هم چارهای جز پذیرش یا تخلیه نداشته است.»
مستاجران نیز از فشار فزاینده هزینهها میگویند. سمانه، یکی از مستاجران شرق تهران، میگوید:
«سال گذشته ۲۰۰ میلیون تومان ودیعه داده بودم و ماهی هشت میلیون تومان اجاره پرداخت میکردم. امسال صاحبخانه برای تمدید قرارداد، ودیعه را به ۳۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه را به ۱۶ میلیون تومان افزایش داده است؛ از کجا باید این پول را بیاورم؟»
تناقض میان آمار رسمی و واقعیت بازار
بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطه اجاره مسکن در اردیبهشتماه سال جاری به ۳۰.۹ درصد رسیده که پایینترین سطح در چهار سال اخیر محسوب میشود. با این حال، روایتهای میدانی از رشدهای بالاتر حکایت دارد؛ موضوعی که نشاندهنده شکاف میان آمار رسمی و تجربه روزمره فعالان بازار و مستاجران است.
اکنون و همزمان با آغاز فصل جابهجاییها، بسیاری از خانوارها در حالی برای تمدید قرارداد یا نقلمکان آماده میشوند که از یک سو با افزایش هزینههای اجاره روبهرو هستند و از سوی دیگر، تصویری شفاف از وضعیت واقعی بازار در اختیار ندارند؛ ابهامی که نگرانیها درباره آینده بازار اجاره را دوچندان کرده است.
